Aan het begin van deze minor keek ik vooral naar de wereldoorlogen vanuit feiten, gebeurtenissen en beelden die ik al kende uit school, documentaires en herdenkingen. Mijn beeld van de Tweede Wereldoorlog werd daarnaast ook sterk beïnvloed door de verhalen van mijn vader. Door zijn verhalen kreeg de oorlog voor mij al jong meer betekenis en voelde het minder als iets uit een geschiedenisboek. Tegelijkertijd merkte ik dat mijn kennis vooral gericht was op de Tweede Wereldoorlog en dat de Eerste Wereldoorlog voor mij veel vager was. Ik wist er globaal iets van, maar had weinig inzicht in de oorzaken, de gevolgen en de impact ervan op Europa en de samenleving.
Tijdens deze minor is mijn beeld veel breder en persoonlijker geworden. Ik kijk nu niet alleen meer naar de grote historische gebeurtenissen, maar vooral ook naar de menselijke kant achter oorlogen. Ik ben mij veel bewuster geworden van de gevolgen van uitsluiting, propaganda, machtsmisbruik en onverschilligheid. Wat mij vooral is bijgebleven, is dat oorlog niet ineens ontstaat, maar vaak langzaam groeit vanuit verdeeldheid, angst en het negeren van signalen binnen een samenleving. Ook ben ik anders gaan kijken naar gewone mensen in oorlogstijd en naar de keuzes die zij moesten maken.
Door alles wat ik tijdens deze minor heb gezien, gehoord en besproken, kijk ik nu ook anders naar de actualiteit. Ik besef meer hoe belangrijk democratie, vrijheid en kritisch denken zijn en hoe kwetsbaar deze kunnen zijn wanneer mensen niet blijven nadenken, vragen stellen of voor elkaar opkomen. Daardoor voelt geschiedenis voor mij niet meer als iets van alleen vroeger, maar juist als iets dat nog steeds invloed heeft op het heden en de toekomst.
Mijn kennis over de wereldoorlogen is tijdens deze minor sterk verdiept. Waar ik eerst vooral algemene kennis had over belangrijke gebeurtenissen en jaartallen, begrijp ik nu veel beter hoe complex de Eerste en Tweede Wereldoorlog eigenlijk waren en hoeveel invloed deze oorlogen nog steeds hebben op het Europa van nu. Tijdens de minor ben ik ook anders gaan kijken naar de huidige spanningen, oorlogen en de bemoeienis van Europa en andere grootmachten in conflicten wereldwijd. Ik zie nu beter hoe politieke belangen, macht, propaganda en samenwerking ook vandaag de dag nog een grote rol spelen binnen Europa en de wereldpolitiek.
Vooral over de Eerste Wereldoorlog heb ik veel nieuwe kennis opgedaan, omdat dit voor mij vooraf nog vrij vage materie was. Ik heb geleerd hoe spanningen tussen landen, nationalisme en bondgenootschappen uiteindelijk hebben geleid tot een oorlog met enorme gevolgen voor Europa en de rest van de wereld. Daarnaast heb ik meer geleerd over de oorzaken, gevolgen en ontwikkelingen van de Tweede Wereldoorlog. Ik heb meer inzicht gekregen in de invloed van propaganda, de rol van ideologieën en de manier waarop gewone mensen betrokken raakten bij oorlog, vervolging en uitsluiting. Wat mij vooral heeft geraakt, is de rol van de bevolking tijdens de oorlog. Ik ben mij bewuster geworden van het feit dat veel mensen signalen zagen of vermoedens hadden over wat er in de kampen gebeurde, maar dat dit vaak werd ontkend, genegeerd of weggestopt. Tegelijkertijd heb ik geleerd dat niet alleen militairen of politieke leiders onderdeel waren van het systeem, maar ook gewone burgers en bedrijven. Denk aan de bakker die brood leverde, de timmerman die meehielp met het bouwen van barakken of mensen die op andere manieren indirect bijdroegen aan het in stand houden van het systeem. Dat vond ik confronterend, omdat het laat zien hoe groot de invloed van angst, propaganda, groepsdruk en meelopen met de massa kan zijn.
Ook heeft het mij geraakt dat niet alleen de overheid en militairen betrokken waren bij de oorlog, maar dat zelfs grote industrieën en bedrijven, zoals Volkswagen en Siemens, gebruik maakten van dwangarbeiders uit concentratiekampen. Hierdoor ben ik gaan beseffen hoe diep het systeem van vervolging en uitbuiting verweven zat in de samenleving en economie van die tijd. Dat maakte voor mij duidelijk dat oorlog en onmenselijkheid niet alleen plaatsvinden aan het front, maar ook binnen het dagelijks leven, bedrijven en gewone maatschappelijke structuren.
Door deze minor ben ik anders gaan kijken naar vluchtelingen en hoe samenlevingen reageren op oorlog en mensen op de vlucht. Ik merk dat mensen vaak sneller in beweging komen of meer betrokkenheid voelen wanneer vluchtelingen meer op henzelf lijken. Dat zie ik nu bijvoorbeeld terug in de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne in vergelijking met mensen uit Syrië of Iran. Hierdoor ben ik gaan nadenken over hoe mensen tijdens de Tweede Wereldoorlog ook afhankelijk waren van hulp, opvang en medemenselijkheid. De overeenkomsten tussen toen en nu hebben mij kritischer laten kijken naar de actualiteit en naar hoe snel mensen onderscheid maken tussen groepen mensen.
Door excursies, bronnenonderzoek en gesprekken heb ik geleerd om niet alleen naar feiten te kijken, maar juist ook naar perspectieven, herinneringen en morele vraagstukken. Hierdoor kijk ik nu kritischer naar geschiedenis en begrijp ik beter hoe belangrijk het is om signalen van uitsluiting, discriminatie en onverschilligheid serieus te nemen.
Aan mijn verwachtingen en leerwensen is meer dan voldaan. Toen ik aan deze minor begon, verwachtte ik vooral meer kennis op te doen over de Eerste en Tweede Wereldoorlog en meer inzicht te krijgen in menselijk gedrag, propaganda en de rol van macht binnen oorlogen. Ik hoopte daarnaast dat ik deze kennis later zou kunnen gebruiken binnen het onderwijs, zodat ik leerlingen een completer en eerlijker beeld kan meegeven dan alleen de standaardverhalen die vaak worden verteld. Als ik nu terugkijk naar mijn startdocument, zie ik dat deze minor mij veel meer heeft gebracht dan ik vooraf had verwacht.
Ik ben tijdens deze minor niet alleen inhoudelijk gegroeid, maar ook persoonlijk. Een belangrijk onderdeel daarin was het leren omgaan met emoties en gedachten rondom zware onderwerpen. In het begin vond ik het idee van het “parkeren” van gedachten eerlijk gezegd wat simpel en misschien zelfs wat overdreven klinken. Tijdens de minor heb ik echter ervaren hoeveel waarde deze manier van omgaan met indrukken heeft. Door emoties en gedachten bewust tijdelijk te parkeren, kon ik tijdens excursies, lessen en gesprekken in het moment blijven zonder volledig overspoeld te raken door alles wat ik zag, hoorde en voelde. Voor mij betekent parkeren niet dat ik gevoelens wegstop of negeer, maar juist dat ik mezelf de ruimte geef om ze later, op een rustiger moment, beter te verwerken en te begrijpen.
Wat ik tijdens deze minor ook ben gaan beseffen, is dat ik onbewust al langer bezig was met parkeren. In mijn werk en privéleven heb ik geleerd om niet altijd direct problemen van anderen op te lossen of alles emotioneel mee naar huis te nemen. Ik kon luisteren naar moeilijke verhalen of situaties met meer afstand, zonder daar zelf volledig aan onderdoor te gaan. Pas tijdens deze minor viel voor mij het kwartje dat ook dit een vorm van parkeren is. Dat inzicht heeft ervoor gezorgd dat ik bewuster ben gaan nadenken over hoe belangrijk het is om emoties toe te laten, maar tegelijkertijd ook grenzen te bewaken en voor jezelf te zorgen.
Ik merkte dat deze manier van werken mij niet alleen binnen de minor hielp, maar ook daarbuiten. Vooral bij onderwerpen rondom oorlog, vervolging en menselijk leed gaf het mij meer rust, overzicht en ruimte om bewuster te reflecteren. Door niet direct alles tegelijk te hoeven verwerken, kon ik later met meer afstand en diepgang terugkijken op wat ik had gezien of ervaren. Daarnaast zie ik dit ook als een belangrijke vaardigheid voor mijn toekomst als leerkracht. In het onderwijs krijg je regelmatig te maken met gevoelige of emotionele onderwerpen en ik denk dat het belangrijk is om daarin zowel professioneel als menselijk te kunnen handelen. Deze techniek helpt mij om emoties serieus te nemen zonder dat ze direct de volledige overhand krijgen.
Tegelijkertijd merk ik ook dat ik nog lang niet klaar ben met dit onderwerp. Juist door deze minor is mijn interesse verder gegroeid. Ik heb nog genoeg boeken liggen die ik wil lezen en onderwerpen waar ik mij verder in wil verdiepen. Deze minor voelt voor mij daarom niet als een afsluiting, maar juist als het begin van een verdere persoonlijke ontwikkeling en verdieping in geschiedenis, menselijk gedrag en actualiteit.
Met de kennis die ik nu heb opgedaan, wil ik in het onderwijs lessen ontwikkelen die leerlingen echt recht doen. Ik wil kinderen leren om kritisch te kijken, vragen te stellen en geschiedenis vanuit meerdere perspectieven te bekijken. Daarbij wil ik niet alleen feiten overbrengen, maar ook bewustwording creëren over vrijheid, democratie, propaganda, uitsluiting en de gevolgen van onverschilligheid. Ik vind het belangrijk dat leerlingen leren nadenken over het verleden én de verbinding met de wereld van nu.
Als mens ben ik mij bewuster geworden van hoe kwetsbaar vrijheid, democratie en menselijkheid eigenlijk zijn. Ik heb geleerd dat oorlog niet alleen iets van vroeger is, maar dat uitsluiting, propaganda en machtsmisbruik ook vandaag de dag nog zichtbaar zijn. Daardoor kijk ik anders naar maatschappelijke ontwikkelingen en actualiteiten. Ook ben ik kritischer geworden op mijn eigen denken en handelen. Ik heb geleerd dat het belangrijk is om open te blijven kijken naar verschillende perspectieven en niet direct mee te gaan in de mening van de massa.
Daarnaast heeft deze minor mij geleerd dat emoties er mogen zijn, maar dat ik niet alles direct hoef op te lossen of te verwerken op het moment zelf. Het parkeren van gedachten heeft mij geholpen om meer rust, overzicht en balans te houden bij zware onderwerpen.
Aan het begin van de minor gaf ik aan dat ik meer wilde leren over de Tweede Wereldoorlog, menselijk gedrag, propaganda, macht en de keuzes die mensen maken onder druk. Ook wilde ik meer inzicht krijgen in de andere kant van het verhaal en niet alleen kijken vanuit het perspectief dat ik vroeger op school heb meegekregen.
Tijdens deze minor heb ik precies daarin veel verdieping gevonden. Ik heb geleerd hoe propaganda, groepsdruk, angst en macht invloed hebben op mensen en samenlevingen. Vooral de psychologische kant en groepsprocessen vond ik interessant en confronterend. Ik ben beter gaan begrijpen hoe mensen binnen een groep gedrag van elkaar overnemen, meegaan met de massa of bepaalde keuzes maken uit angst, loyaliteit of het gevoel erbij te willen horen. Daardoor kijk ik nu anders naar de rol van gewone burgers tijdens de oorlog, maar ook naar maatschappelijke processen en conflicten in de wereld van nu. Ik begrijp beter hoe snel mensen beïnvloed kunnen worden wanneer angst, onzekerheid en macht een grote rol spelen.
Ook ben ik anders gaan kijken naar de rol van gewone burgers, bedrijven en overheden tijdens de oorlog. Hierdoor begrijp ik beter hoe systemen van uitsluiting en vervolging kunnen ontstaan en hoe belangrijk het is om kritisch te blijven nadenken en niet zomaar mee te gaan in groepsdenken of dominante meningen.
Ik wilde de minor met een open blik in gaan en mijn eigen beelden en vooroordelen wilde parkeren. Dat is iets wat tijdens de minor sterk is teruggekomen. Ik heb geleerd om bewust ruimte te maken voor verschillende perspectieven en om niet direct vanuit emotie of eerdere overtuigingen te reageren. De techniek van het parkeren heeft mij daarin geholpen, zowel binnen de minor als in mijn persoonlijke leven.
Daarnaast gaf ik vooraf aan dat ik de opgedane kennis wilde gebruiken binnen het onderwijs, zodat ik leerlingen een completer en eerlijker beeld kan geven van geschiedenis. Tijdens deze minor is dat leerdoel alleen maar sterker geworden. Ik heb geleerd dat onderwijs niet alleen draait om feitenkennis, maar ook om bewustwording, kritisch denken en het leggen van verbindingen tussen het verleden en de actualiteit. Daardoor voel ik mij nu beter voorbereid om kinderen niet alleen geschiedenis te leren, maar hen ook te leren nadenken over vrijheid, democratie, propaganda, groepsprocessen en menselijk gedrag.
Door alles wat ik tijdens deze minor heb gezien, gehoord en ervaren, kijk ik ook anders naar de actualiteit. Ik zie meer overeenkomsten tussen het verleden en de wereld van nu, bijvoorbeeld in oorlogen, politieke spanningen binnen Europa, de invloed van media en propaganda en de manier waarop wordt omgegaan met vluchtelingen. Ik ben kritischer geworden op maatschappelijke processen en merk dat ik vaker nadenk over hoe snel mensen onderscheid maken tussen groepen mensen en hoe gemakkelijk de massa beïnvloed kan worden. De psychologische kant achter groepsgedrag en macht heeft daarin veel indruk op mij gemaakt.
De minor heeft mij laten zien dat geschiedenis veel verder gaat dan alleen feiten en herinneringscultuur. Daarom wil ik lessen ontwikkelen voor de basisschool die niet alleen gericht zijn op “toen”, maar juist ook de verbinding maken met de wereld van nu. Ik wil leerlingen leren nadenken over menselijk gedrag, groepsdruk, uitsluiting, democratie, vrijheid en actualiteit. Daarbij vind ik het belangrijk dat lessen meerdere perspectieven laten zien en niet alleen gebaseerd zijn op één verhaal of één kant van de geschiedenis.
Daarnaast wil ik mijn kennis over groepsgedrag en psychologische processen bewust inzetten binnen het onderwijs. Door wat ik tijdens deze minor heb geleerd, denk ik dat ik toekomstige klassen beter kan “lezen” en beter kan inspelen op groepsdynamiek, gedrag en onderlinge processen tussen leerlingen. Daarbij denk ik niet alleen aan de leerlingen zelf, maar ook aan ouders en de verwachtingen die soms spelen binnen een schoolomgeving. Ik merk steeds vaker dat sommige ouders hun eigen kind centraal stellen boven de groep of boven andere kinderen. Juist door mijn kennis van groepsprocessen en menselijk gedrag hoop ik hier bewuster, professioneler en met meer rust mee om te kunnen gaan, zonder direct meegezogen te worden in emoties of spanningen. Ik merk dat deze kennis niet alleen waardevol is binnen lessen over de Tweede Wereldoorlog of wereldburgerschap, maar eigenlijk toepasbaar is binnen alles wat ik doe, zowel in de klas als binnen een team van professionals en in mijn dagelijks leven. De minor heeft mij geleerd hoe belangrijk het is om kritisch te blijven kijken naar gedrag, invloed van groepen en de manier waarop mensen met elkaar omgaan.
A T