19-09-16

Oorlogsmuseum Overloon - september 2016


Het museum ligt op 20 minuten rijden van de begraafplaats in Ysselsteyn, in het dorp Overloon. In zo’n klein dorp verwacht je niet zo’n groot museum, maar het is een mooi monument van de grote en enige tankslag in Nederland in WOII. Je zou het niet zeggen, dat er zich een dergelijke grote slag heeft afgespeeld als je de weg richting de ingang oploopt. Er wordt veel gelachen door de kinderen in het klimbos aan het begin van het terrein. Als je de weg tussen de bomen verder volgt wordt de sfeer rustiger en serener. Je komt langs een Baileybrug, een monument en een tank. Op deze manier lijk je steeds meer de hectische dagelijkse wereld achter je te laten alvorens je in het museum belandt. De gids nam ons vervolgens nog verder mee in een wereld die ver van ons afstaat: de slag bij Overloon en alles wat eraan vooraf ging vanaf het moment dat Hitler aan de macht kwam. Ze vertelde gebeurtenissen in Duitsland en hoe deze zich uitbreidden naar Nederland. Daarbij werden de gevolgen voor de burgers (Joden en niet-Joden, onderduikers en niet-onderduikers, actief en passief verzet) belicht. 

Wat het meeste indruk op me heeft gemaakt is de ruimte met de afmetingen van een gaskamer met foto’s uit Auschwitz. Het is niet dat ik nooit dergelijke foto’s heb gezien of ooit in een ander museum in een nagebouwde gaskamer heb gestaan, maar deze ruimte, samen met de sfeer, de foto’s en de verhalen bezorgden mij kippenvel en zorgden ervoor dat ik wat onpasselijk werd. Dat belooft nog wat voor de bezoeken aan de kampen! Het was erg prettig dat de rondleiding eindigde in de stilteruimte met een uitleg over de verschillende symbolen. Op deze manier kwam er weer wat rust in mijn lijf. Om verder tot rust te komen en e.e.a. te laten bezinken, ben ik samen met mijn vader en Annemiek eerst wat gaan drinken om vervolgens de rest van het museum in alle rust te bekijken. Sinds mijn laatste bezoek zijn er meer tafereeltjes gemaakt van het verschillende materieel met muurschilderingen erachter. Dat brengt het geheel beter tot leven dan voertuig na voertuig. Dit deel van het museum lijkt mij dan ook geschikt voor leerlingen op de basisschool en de middelbare school. Ook de onderdelen van de rondleiding zijn geschikt (te maken) voor leerlingen van de basisschool en de middelbare school, op het laatste deel na (de foto’s en verhalen van Auschwitz). Dat deel lijkt me slechts enigszins geschikt voor middelbare scholieren, want het kan hard binnenkomen. Het museum biedt zoveel dat je vanuit verschillende invalshoeken een bezoek kunt brengen aan dit museum. Ik kan me zo voorstellen dat ik met leerlingen uit groep 7 de invalshoek van de gewone burger belicht door eerst een aflevering van ’13 in de oorlog’ te bekijken, deze met ze te bespreken (Wat zijn de verschillen met het leven nu? Link leggen met andere oorlogsgebieden), ze een webwandeling laten maken over de gewone burger in WOII en vervolgens met een gids naar het museum te gaan om in ieder geval de woonkamer en de block buster te beleven.

Een ander onderdeel dat nieuw voor mij was en heel veel indruk heeft gemaakt is de belevenis rondom de slag om Overloon. Allereerst krijg je in een ruimte te zien hoe de slag is opgebouwd (de militaire kant van het verhaal), vervolgens zit je samen met geëvacueerde Overloners in de kelder van een inrichting voor geestelijk zieken en tenslotte loop je tussen de foto’s door van Overloon na de slag, wat de aanleiding is geweest tot de bouw van dit omvangrijke museum. Dit maakt dit museum de perfecte plek om te herinneren: te herinneren aan de slag om Overloon, maar ook aan de bevrijding van Nederland en Europa. De gids was een goede manier om een overzicht te krijgen om vervolgens zelf rond te kijken. Door de omvang kun je echter niet alles in één dag te bekijken, dus we gaan zeker eens terug.
Door dit bezoek is weer veel informatie opgefrist, aangevuld met nieuwe informatie over de slag bij Overloon (was me eigenlijk nagenoeg onbekend) en m.n. de foto’s uit Auschwitz met de verhalen in die speciale setting zijn me niet in de koude kleren gaan zitten. Dat heeft mij eigenlijk verrast, omdat ik toch al vaker dergelijke foto’s had gezien. 

Annemiek Schramade