07-01-16

Veteranen (1)



Bij veteranen denk je al gauw aan oudere heren met medailles op hun borst gespeld. Op dinsdag hadden wij er twee op bezoek. Alleen waren dat geen oude mannen met een stok strak in uniform. Het beeld wat de meeste mensen hebben is maar beperkt juist, veel jonge(re) mannen en ook vrouwen kunnen zichzelf ook veteraan noemen. De eerste spreker was slechts twintig jaar toen hij in 1994 een half jaar naar Joegoslaviƫ werd uitgezonden. Hij vertelde over het leven als militair en hoe het leven daardoor veranderd zowel tijdens de uitzending als erna. Het alert zijn, de dagelijkse routine, dat krijg je er niet uit. In zijn verhaal staat ook het voorkomen van een oorlog centraal. Uiteindelijk is iedereen er volgens hem verantwoordelijk voor dat er geen oorlogen komen. Door vriendelijkheid, verdraagzaamheid en respect. Toch is het moeilijk aan te nemen dat dat voldoende zou zijn om oorlogen te vermijden. We zijn inderdaad niet allemaal gelijk en dat is ook helemaal niet erg. Over het algemeen is ons met de paplepel ingegoten dat we tolerant zijn en maakt afkomst, religie of seksuele geaardheid niet veel uit. Dat is natuurlijk lang niet overal zo. Daar is anders zijn juist de reden voor conflicten, oorlogen en genocides. Een praatje over acceptatie zal daar in vrijwel alle gevallen weinig uithalen. Heeft het zin om een persoon of groep aan te spreken waar extremisme en haat zo diep zit geworteld? Het zijn moeilijke vragen die misschien niet eens goed te beantwoorden zijn.

Peter Berendsen is onze tweede spreker en hij vertelt over zijn tijd in Irak en Afghanistan. Met wat interessante verhalen laat hij zien hoe groot de cultuurverschillen zijn. Het is een andere wereld met gebruiken en gewoontes die voor ons bijna niet te begrijpen zijn. Het belicht ook een hele andere kant van oorlog. De menselijke en communicatieve kant. Met de cultuur betrokken zijn, het vertrouwen winnen van de lokale bevolking maar ook de anderen soldaten bijstaan na een aanslag of gesneuvelde kameraad. Zo vertelde hij ook over hoe het is zijn werk gaat wanneer er een militair is omgekomen. De manier hoe er wordt omgegaan met het afscheid en de vlucht naar huis klonk als mooi en eervol maar ook als een wereld van verschil wanneer je dat vergelijkt met bijvoorbeeld de 2e Wereldoorlog of Vietnam. Daar sneuvelde ze bij bosjes en had je niet de tijd of de mogelijkheid om daar lang bij stil te staan. Ook voor de effecten die een oorlog kan hebben was geen aandacht of hulp. Dat is nu wel anders. Iemand als Peter Berendsen helpt daarbij. Maar stel dat er op eigen grondgebied een oorlog uitbreekt. Geen vredesmissie maar vechten voor het vaderland. Als er werkelijk oorlog zou zijn en soldaten met bosjes zouden sneuvelen zou de situatie er weer heel anders uitzien. Zou zoiets dan nog kunnen bestaan? 

Teri Soekkha