02-12-15

The holocaust experience (1)


Tijdens dit college stond de holocaust centraal. Van tevoren had ik gemengde gevoelens om de titel van het college. The holocaust experience doet lijken of het een attractie is in een pretpark. Wat werd hier mee bedoeld?

The Holocaust experience is de titel van een documentaire die in 2002 gemaakt is door Oeke Hoogendijk. In de documentaire trachtte zij een antwoord te geven op de vraag; ‘hoe houd je de herinnering aan de Holocaust levend?’. 

De documentaire vergelijkt drie herinneringscentra met elkaar en de manier zij de herinnering levend proberen te houden. In Auschwitz-Birkenau worden delen van het kamp voortdurend gerestaureerd om het ‘echte’ te bewaren. In het Simon Wiesenthal Museum of Tolerance in Los Angeles wordt de herinnering levend gehouden door bezoekers een vernietigingskamp en gaskamer te laten ervaren. In Washington DC bij het United States Memorial Museum wordt er veel tijd en moeite gestoken in het vinden van oorspronkelijke relikwieën. 

Na het bekijken van deze documentaire heb ik gemengde gevoelens bij de herinneringscentra in de Verenigde Staten. De indruk die de centra op mij maakte was dat het een manier was om geld te verdienen. Het is meer een toeristen attractie geworden en daarmee klopt de titel ‘The Holocaust experience’ helemaal. Amerika heeft behoorlijk veel herinneringscentra, dit is merkwaardig gezien de Holocaust niet in Amerika plaats heeft gevonden. 

Als er wordt gekeken naar de manier dat er in Amerika educatie over de Holocaust aanpakt, verschilt dat nogal van de Nederlandse methode. Amerika maakt gebruik van bangmakerij en probeert het zo aangrijpend mogelijk te maken voor de leerlingen. Zoals een van de sprekers in de documentaire verteld, draagt het Joodse volk een eeuwenoude last van mensen die hen willen uitroeien. De manier waarop de Amerikanen de huidige jeugd opvoeden over de holocaust dwingt de Joden eeuwig de rol van slachtoffer te vervullen. Waar een slachtoffer is, is ook een held – een rol die Amerika hier mooi kan vervullen. Dit speelt ook een politieke rol Amerika is voor Israël een belangrijk bondgenoot.

De bijgaande afbeelding heb ik gekozen omdat ik het aansluit bij het beeld dat ik heb van de herinneringscentra in Amerika. Er komt een grote groep stereotype toeristen het kamp binnen gelopen met de camera om de nek hangen. Het lijkt of ze een natuurgebied of ander toeristische plek gaan bezoeken. Dit beeld en het beeld die de documentaire schetst, doet mij denken dat bezoekers gedreven worden door de sensatie, zij dit bewust of onbewust. Het is mij in ieder geval duidelijk dat de Amerikanen op een hele andere wijze met dit soort dingen omgaan dan Europeanen.

Joy Blundel