12-09-15

Ysselsteyn en Overloon!



De tweede excursie bracht ons naar de Duitse militaire begraafplaats Ysselsteyn en het oorlogsmuseum Overloon. De ochtend begon op de begraafplaats, waar al vrij snel interessante gebeurtenissen en levensverhalen naar boven kwamen. Zo zal het voor vele een verrassing zijn geweest dat er tot 20 mei nog op Texel werd gevochten, terwijl Nederland en een groot deel van Europa al bevrijdt was. Ondanks het feit dat Ysselsteyn een Duitse begraafplaats is, onze vijand toentertijd, is er meer dan genoeg ruimte voor een bepaalde vorm van begrip. Niet elke Duitse soldaat was per definitie een nazi die onschuldige mensen wilde uitroeien. Er was een groot verschil tussen soldaten in de Wehrmacht en SSers. Hier liggen jonge jongens die noodgedwongen het leger in moesten om te vechten voor hun land. Het jongste militaire slachtoffer op de begraafplaats is slechts 14 jaar oud en er liggen enkele honderden die nog geen 18 jaar oud waren. Ook biedt de begraafplaats een laatste rustplek aan enkele burgerslachtoffers en Nederlanders die voor de Duitsers vochten. De gids vertelt een duidelijk, soms zelf rakend, verhaal. Misschien kan het verwarrend zijn om medelijden te hebben met de ‘vijand’. Aan de andere kant helpen deze verhalen meer dan wat dan ook bij een meer genuanceerde beeldvorming.

De volgende locatie is museum Overloon. Niet geheel toevallig bevind het museum zich in deze omgeving. Dit is de enige locatie in Nederland waar met tanks is gevochten. Overloon is een plek waar twintigers weer even kind worden. Bij het zien van de tanks, vliegtuigen en wapens vergeten de meeste even hoe oud ze zijn. Wat zou iedereen graag over de hekjes heenstappen en een van de voertuigen betreden. Het overtreft bijna iedereens voorstelling hoe groot het museum is en wat er allemaal te vinden is. Het gedeelte is overweldigend in z’n collectie. Ook aan het documentatiecentrum lijkt geen eind te komen, wordt duidelijk tijdens de rondleiding. Uitgebreid wordt de Tweede Wereldoorlog uitgemeten met informatie en museumstukken. Er is veel aandacht voor de oorlog in Nederland, het verzet en natuurlijk de slag bij Overloon. Bijna weggestopt bevond zich iets bijzonders in het museum. Iets wat de meeste waarschijnlijk niet eens hebben gezien. Bijna verborgen zo klein hing er een stukje huid van een concentratiekampgevangene met daarom het getatoeĆ«erde nummer. Het stukje huid brengt een ijzig gevoel ter wegen. Een tastbaar stukje ellende. Het is moeilijk om je voor te stellen dat het stukje dat daar nu hangt ooit bij een persoon hoorde, dat het deel uit maakte van een lichaam. De rondleiding komt ten einde bij de gedenkplaats. Een moment om alle indrukken van de dag even te laten bezinken.

Teri Soekkha