11-09-15

Grebbeberg (2)

Voor deze excursie van start ging, moest ik behoorlijk wat lezen en mijzelf onderwijzen over dit specifieke onderwerp. Mijn interesse heeft tot nu voornamelijk nog gelegen in de gebeurtenissen in het buitenland. Hoe Nederland meegedaan heeft in de Tweede Wereldoorlog, dat is voor mij de vraag. En dat is wat ik voornamelijk ga leren tijdens deze minor.

Dus voordat de dag van de excursie naar Grebbeberg van start kon gaan voor mij, moest ik eerst weten hoe De slag van Grebbeberg ging. Ik heb de aangeraden bron geraadpleegd, maar ik kwam er niet helemaal aan uit. Het verhaal zoals die beschreven stond vond ik moeilijk en lastig om echt te begrijpen. Dus ben ik overgaan op internet en het onderwerp gegoogeld. Daar heb ik eerst de rode lijn van dit onderwerp gelezen en ben ik vervolgens terug gegaan naar de aangewezen bron om daar tot in details het verloop van de meidagen te lezen. Maar dat is niet genoeg voor mij; ik moet iets doen met nieuwe informatie, dan blijft het beter hangen. Dus heb ik van het gedetailleerde verhaal een samenvatting voor mijzelf gemaakt. En wat mij hierbij opviel waren een aantal zaken:

1.    Ik wist dat wij, Nederlanders, letten op ons geld en zuinig zijn. Maar dat, zeker in tijden van oorlog, wij ons druk gaan maken over hoeveel de juiste materialen of de juiste legeruitrusting kost?! Werkelijk, daar stond ik van te kijken. Juist in dat soort tijden zou je zeggen dat de defensie op dat moment voorop gaat. En dan vraag ik mij af: waar lagen onze prioriteiten dan?

2.    Als wij niet zo zuinig zouden zijn geweest, hadden we misschien de luchtmacht meer ingezet o.i.d. toen er dreiging kwam vanuit het oosten. Deze zouden dan meteen op verkenningstocht kunnen gaan, en had de verwarring en onduidelijkheid van het aantal Duitse soldaten misschien voorkomen kunnen worden. In andere woorden, ik vind het gewoon bizar hoe het kan dat niemand wist hoeveel Duitse soldaten er op de loer lagen.

3.    Ondanks de feiten, minder aantal soldaten, slechte wapenuitrusting, communicatieproblemen en de angst, hebben we het niet slecht gedaan! Ik las de verhalen, hoe wij onze eigen mannen neerschoten omdat we dachten dat het Duitse soldaten waren. Oké, dat was niet ons beste moment. Maar in hun plek zou ik hetzelfde gedaan hebben. En als je dan leest dat het doel van de Duitsers was om heel Nederland binnen 24 uur in hun macht te hebben, en wij ze 3 dagen hebben afgevochten, dan kan ik alleen maar trots zijn op de Nederlandse soldaten die daar hun leven gewaagd hebben voor de rest van het land. Ondanks de bovengenoemde zaken hebben we het voor elkaar gekregen om de Duitsers 3 dagen af te weren. En om eerlijk te zijn, snap ik niet goed hoe precies ze dat gedaan hebben. Maar ik ben wel blij dat ze het gedaan hebben.

Toen we daar aankwamen en we in onze groepen waren gedeeld, begonnen we bij de begraafplaats. Dat was voor mij het meest indrukwekkende aan de locatie. Alle rijen met stenen, allemaal hetzelfde, met de namen van de soldaten, data en eventuele onderscheidingen, het netjes onderhouden en gemaaide gras en de bloemen, is op een poëtische manier prachtig. De zon scheen net toen we er waren en dan tovert een plek, die veel ellende en geweld kent, om tot een mooie laatste rustplaats. En toen besefte ik even één moment waarom die begraafplaats er was en toen voelde ik wel enige droefheid. Een soort van druk die op me kwam te liggen, een last op mijn hart, een wat benauwde borstkas. Het grijpt je aan. En dat soort momenten, die blijven mij het beste bij.
Op de berg zelf wat er niet spectaculair veel te zien. Voornamelijk bos (waardoor het prettig was om een gids erbij te hebben, die veel dingen kan vertellen die daar plaatsgevonden hebben, ook al zie je zelf niks). Maar om op de plek te zijn, waar zo'n 75 jaar geleden de slag van Grebberg heeft plaatsgevonden, was verhelderend. Om een duidelijk beeld te krijgen van dat wat ik gelezen heb. Ook al is het niet precies zoals het vroeger was, ik kreeg bijvoorbeeld een duidelijker beeld in mijn hoofd van de linies, waar deze zich bevonden. En hoe soldaten die een boodschap moesten brengen, gelopen zijn. Dat is verhelderend bij het verhaal dat, totdat je op de plek geweest best, meer als een goed verhaal overkomt dat iemand verzonnen heeft. Door naar dé plek te gaan, dan wordt het pas echt. En daarom is het belangrijk, voor lesdoeleinde, om deze locatie te bezoeken. Althans, voor mij heeft het gewerkt. En ik zal vast niet de enige zijn die op deze manier leert en voelt.

Ik moet zeggen, ik was wel blij dat ik van tevoren het verhaal gelezen en geleerd had. Ik kende bijna alle namen die de gids in zijn verhaal verwerkt had en begreep op die manier beter waar hij over vertelde. Ook dingen die ik gelezen had, maar nog niet helemaal begreep of die nog niet echt duidelijk waren voor mij, heeft verheldering gekregen door de gids en zijn verhaal en het feit dat ik wist waar hij het over had. En dat was erg prettig. Dus ook voor andere bezoekers is het, naar mijn mening, beter om te weten wat er daar heeft plaatsgevonden. Alle details weten is misschien teveel gevraagd, maar de rode draad kennen en belangrijke personen bij naam kennen, is zeker aan te raden.
Maar ook het feit dat je op deze manier een beeld krijgt bij wat je gelezen hebt. Ik krijg zelf altijd filmpjes in mijn hoofd als ik een verhaal lees. Maar dan ziet het eruit hoe ik het in mijn hoofd heb zitten. En zo heeft het verhaal wat ik gelezen heb, een duidelijk, meer correct beeld gekregen. Dus heeft het zeker wel nut om me van tevoren wat meer bekend te maken met het onderwerp voordat ik mee ga op excursie.

Een verhaal, zoals dat van de meimaanden op de Grebbeberg, voor mij pas echt wordt als ik op de daadwerkelijke plek sta waar het verhaal zich heeft afgespeeld.
Ook vind ik het belangrijk om respect te tonen. Bij de begraafplaats niet praten en anders fluisteren. Bewust stilstaan bij hetgeen wat er gebeurt is. Ook al ken je de personen in kwestie niet. Zij hebben wel bijgedragen aan Nederland zoals het nu is. Ook in het bos, waar al die soldaten gevochten hebben voor hun land en voor hun leven. Daar mag je de grond niet bevuilen met sigarettenpeuken/etensresten o.i.d. wat ik wel iemand heb zien doen. Dat moeten ze zelf weten, maar voor mij is het een moment om bewust stil te staan bij hetgeen wat op dat moment aan de orde is, en daar iets mee te doen. Mezelf op de tweede plek zetten, dat is wel het minste.

 
Leanne Berden