22-11-14

Presentaties en voorbereiding excursie, november 2014



Deze dag stond in het teken om met voldoende voorkennis aan de excursie richting Duitsland te kunnen beginnen. Dit werd op drie wijzen bewerkstelligd. Allereerst werden presentaties gegeven door verschillende groepjes studenten.      De onderwerpen verschilden per groepje maar boden duidelijk nuttige informatie over de te bezoeken plaatsen. Het was mooi om te zien dat er verschillende studenten oprecht enthousiast over hun onderwerp wilden vertellen. Het risico wat hieraan verbonden is dat als er met een groep gepresenteerd wordt, iedereen op zijn deeltaak wil pieken. Gevolg hiervan is dat de gestelde tijd van 15 minuten  per presentatie door elk groepje ruimschoots werd overschreden. Niettemin waren de verschillende wijzen van presenteren en de inhoud boeiend en leuk om aan te horen.

Vervolgens werden er verschillende bronnen uitgedeeld over Celle en Weimar. Ook plaatsen die bezocht gaan worden. Beide bronnen toonden de bereidheid van de burgerbevolking van deze plaatsen om actief deel te nemen aan de Jodenvervolging. Daarbij werden scherpe vragen door de docent aan de klas gesteld. Wat dreef de bevolking om tegen het einde van de oorlog om nog actief ontsnapte joden op te sporen? De geallieerden waren nog maar een paar dagen van het stadje verwijderd. Waarom was de lokale bevolking in staat de poppenwinkel van een oud joods vrouwtje te vernielen? Een winkel die daar al jaren deel uit maakte van de gemeenschap. Goede vragen die duidelijk een prikkelende werking had op de groep. Onderling werd er soms aardig gediscussieerd over een mening. Er werd door de docent een kart getoond met verschillende steden en regio’s in Duitsland waar Neo Nazi’s weer actief zijn. Dat zijn er nog schrikbarend veel. Zeker in  de voormalige DDR. Niet alleen richten deze groepen zich tegen joden maar ook moslims worden door hen als een bedreiging  gezien. Deze groeperingen komen echter niet alleen in Duitsland voor maar bevinden zich nog in heel Europa onder  de oppervlakte.

Als laatste werd er een film getoond die kort na de bevrijding van enkele kampen opgenomen is door de geallieerde troepen. De beelden waren in sommige gevallen schokkend maar ook onsmakelijk. Ruim een uur lang werd je haast murw gebeukt met beelden van uitgemergelde lijken en de erbarmelijke omstandigheden die op de kampen geheerst hebben. Deze beelden zijn ook gebruikt tijdens de Neurenberger processen. Het moge duidelijk zijn dat de beklaagden na deze beelden geen enkele kans op vrijspraak meer hadden. Hoe verschrikkelijk de daden en beelden moge zijn, toch kan men er kritiek op geven. Door het tonen van deze beelden werden de beklaagden gedemoniseerd. De uitkomst van de rechtsgang stond na het tonen van deze beelden al vast. Des te schrijnender is wellicht de rol van de slachtoffers in de film. De beelden toonden inderdaad verschrikkelijk menselijk lijden, maar op een wijze waarop de slachtoffers haast geen mensen meer leken. Er vond op deze wijze haast een dehumanisatie van de slachtoffers plaats. Ik ben van mening dat de schuld van de daders ook op andere wijzen , minder mensonterende wijzen, had kunnen plaatsvinden. Het was een harde tijd waarbij de overwinnaars van de lange strijd ook als morele overwinnaars uit de strijd wilden komen. Overwinnaars die tijdens de oorlog geen middelen hadden geschuwd om het einddoel te bereiken.

Marcel van Driel.