24-10-14

Gastsprekers en het verzet, oktober 2014



Vandaag staat er sinds lange tijd weer eens een gastspreker op het programma. Dit vind ik eerlijk gezegd altijd de meest interessante lessen. Want de persoon zelf komt vertellen wat hij of zij heeft meegemaakt in zijn leven.

De eerste gastspreker van vandaag was dhr.Sesink Clee. Hij was een voormalig gevangene van een Jappenkamp. De Heer Sesink Clee werd samen met zijn broertje, zusje en moeder opgesloten in een vrouwenkamp. Al snel moet de heer Sesink Clee naar de jongenskamp, voor jongens tussen de 10 - 18 jaar oud. Het kamp staat bekend als het “dodenkamp Ambarawa”, aangezien de TBC-patiënten een hutje verderop lagen vertonen de Japanse bewakers zich maar zelden in het kamp. De omstandigheden zijn erbarmelijk, nauwelijks voedsel, weinig hygiëne en zwaar werk.
Wanneer het kamp wordt gevrijd in 1945, gaat de heer Sesink Clee op zoek naar zijn moeder en andere familieleden. Wanneer hij bij het eerste kamp aankomt, is er geen gehoor van zijn moeder. Het tweede en het Derde kamp kan hij ook afstrepen. Zijn familie is nergens te bekennen. Bij terugkomst in het Jongenskamp hoort hij dat er nog 2 andere vrouwenkampen aanwezig zijn, waar mogelijk zijn moeder zit. De eerst volgende dag ging hij samen met zijn vriend op weg om zijn moeder te vinden. Bij het eerste vrouwenkamp staat een klein jongetje van 12 voor de deur. Dat jongetje vraagt aan hem: Wat moet je hier? Wie zoek je? De Heer Sesink Clee vraagt of zijn moeder er nog is. Het antwoord was niet het antwoord waarop hij hoopte. Zijn moeder zou zijn overleden.
Toch kent dit verhaal een goed einde. Hij vindt zijn moeder, zusje en broertje in Bataviastad, waarna hij zich pas echt bevrijdt zou voelen. Samen verhuizen ze naar Nederland, waarin de Heer Sesink Clee zijn gezin sticht.
Het verhaal deed mij in het begin al een belletje rinkelen.. Maar pas op het einde had ik echt door dat ik dit verhaal 4 jaar geleden ook al een keer had gehoord op mijn stageschool. Maar zo’n verhaal als dit is nooit te vaak verteld!

De volgende gastsprekers waren twee personen. Miel Andriesse en Tanja Wolterbeek, Miel een zoon van Joodse afkomst. En Tanja een meisje van “foute” ouders. Beide delen gedeeltelijk geschiedenis, maar vanuit een ander perspectief.
Miel Andriesse is een geboren net in de laatste oorlogsjaren van de Tweede Wereldoorlog. Hij is een jaartje of 1.5 wanneer er voor hem mogelijkheden ontstaan onder te duiken in een christelijk gezin. Hij beleeft hier, naar eigen zeggen, heerlijke jaren tot dat zijn Oma hem meeneemt en laat opvoeden door zijn tante. De omgeving is nieuw, het gezin in anders en zijn hele leven staat op zijn kop. Toch weet Miel ook hier zijn draait weer te vinden, het gezin verhuist na de oorlog richting Israël waar Miel uiteindelijk een gezin weet te schichten. Toch weet hij na al die jaren contact te houden met zijn pleeggezin en bezoek het gezin ook eens per jaar.
Tanja Wolterbeek is net aan het einde van de oorlog geboren. Het gezin weet de kinderen onder te brengen in verschillende pleeggezinnen, wanneer er jacht wordt gemaakt op mensen die fout waren in de oorlog. (Ja, dit beeld van goed en fout in de oorlog bestaat nog steeds!!!!) Tanja wordt ondergebracht in een christelijk gezin. Zij wordt ondanks de gelijke behandeling, altijd anders aangekeken. Want immers waren haar ouders fout in de oorlog.. De constante strijd tegen het goed/fout beeld zorgt ervoor dat Tanja haar verleden niet kan laten rusten. Bij iedereen die ze ontmoet zegt ze gelijk: Mijn ouders waren fout in de oorlog.. Nu in onze huidige maatschappij schijnt die strijd nog steeds bestreden te worden. Beetje vreemd vind je niet?

Elke keer als er een gastspreker voor mij staat, moet ik bekennen dat ik het altijd heel knap vind dat zij hun verhaal durven te vertellen. Of het nou gaat omdat je in de jappenkampen hebt gezeten, of dat je joods was of toch die dochter van een NSB’er. Het gaat erom dat je mensen met je verhaal anders doet laten denken! En dat hebben deze gastsprekers zeker gedaan!!

Dus bij dezen wil ik jullie allemaal hartelijk bedanken voor het delen van jullie verhaal!!

Na deze drie inspirerende gastsprekers, mocht onze groep de les vervolgen over het verzet. Wat denk je eigenlijk wat het verzet is? Denk je dat alles wat ze deden ten goeden kwam van de rest? Hebben zij de oorlog eerder laten stopper erdoor? Al deze vragen werden gesteld door Wim. Want ons beeld over het actieve verzet wordt namelijk flink vertroebeld door eer die wij deze groep hebben gegeven. Niet dat ik wil zeggen dat ze niets hebben betekend voor de hoop in de samenleving. Maar als we even gaan kijken naar de feiten, zien we duidelijk dat de acties van het actieve verzet juist meer doden hebben opgeleverd, dan bevrijding..
Te denken aan het verzet in Putten, waarbij de hele mannelijke bevolking in Putten werd uitgemoord. Meer doden aan de Nederlandse kant, dan aan de Duitse kant (daar viel er maar een dode, in vergelijking met 650 Nederlanders)…

Het verzet had naar mijn idee beter op stilverzet kunnen blijven. Stiekem je wijs ophangen in de kleuren van de Nederlandse vlag. Of wat dacht je van stiekem een oranje anjer dragen… Naar mijn idee maakte je daarmee veel meer indruk dan met het actieve verzet. Met deze gedachten aan stilzwijgend verzet, neurie ik door mijn hoofd het Nederlandse volkslied.  Wat is het soms fijn om in verschrikkelijke tijden, toch nog iets van saamhorigheid en eenheid te hebben!!

Saske During