11-09-14

Oorlogs- en Verzetsmuseum Overloon - september 2014

Bij aankomst loop je eerst een paar honderd meter door het Liberty Park naar de ingang van het museum. Als eerste valt mij op hoe groot het complex wel niet is. Ik heb verschillende musea bezocht in binnen-  en buitenland met als onderwerp de Tweede Wereldoorlog, maar in Nederland is dit wel uitzonderlijk. In het park staan aan weerszijden van het pad verschillende monumenten die met name het Nederlands verzet en de Duitse bezetting memoreren. Dit heeft mij in eerste instantie wel be├»nvloed in de zin dat ik meer het idee kreeg meer naar een herinneringscentrum te gaan, dan naar een museum. Natuurlijk hoort het bezinnen bij een museum met dit onderwerp, maar op deze wijze kan het bezoek gekleurd raken. Persoonlijk kan ik dit soort monumenten meer waarderen na een museumbezoek, omdat het helpt de opgedane indrukken te laten bezinken. Wellicht is dit zo gedaan omdat de in- en uitgang hetzelfde zijn en er maar een route naar de parkeerplaats is.

Het museum is verdeeld in twee thema's. Het eerste thema is het Nationaal Oorlogs- en Verzetsmuseum. Het tweede thema is het Marshall Museum. Het Marhall Museum onderscheid zich duidelijk als een uitgebreid wagenpark met voertuigen en ander materieel van tijdens en na de Tweede Wereldoorlog ten toon gesteld staan. Het Oorlogs- en Verzetsmuseum is educatiever van opzet met interactieve zuilen, filmmateriaal en verschillende thema's in de exposities. Ook kan je de geschiedenis "herbeleven" door de  Blockbuster. Hier kan men op verschillende wijze een bombardement meemaken. Zeker spectaculair voor de jongere bezoeker! Door verder een route in het museum te lopen kan men op een  logische wijze de verschillende belangrijke gebeurtenissen van de Tweede Wereldoorlog bekijken. Wat ik zeer goed vind is dat de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog ook goed belicht wordt na 1918. Het is onmogelijk om de Tweede Wereldoorlog goed te kunnen begrijpen als men geen kennis heeft van de grote lijnen van de Eerste Wereldoorlog en de gebeurtenissen in de jaren 1920 en 1930. Dit is mijn ogen ook de minimale voorkennis die leerlingen dienen te bezitten als zij het museum gaan bezoeken. Het ideale uitgangspunt zou zijn als dit museumbezoek gepland is als afsluiting van een lessenserie over de Tweede Wereldoorlog.

Wat ook goed belicht wordt is wat de levensomstandigheden van de Nederlanders waren tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zeker omdat de militaire aspecten en de Holocaust de twee onderwerpen zijn die in de methodes uitgebreid behandeld worden, is dit een onderwerp wat vaak over het hoofd wordt gezien. Het leven in schaarste, verduistering,spertijd en de arbeidseinsatz. In een nagebouwde huiskamer kan een leerling zelf ervaren hoe de leefomstandigheden waren destijds. Het vergaren van eten was in sommige gezinnen een dagtaak. Ook dat voedsel op de bon was is voor veel leerlingen moeilijk te bevatten.

De slag bij Overloon was heftig en bloedig. Bijna 2500 militairen lieten hierbij het leven.  Overloon werd hierbij vrijwel geheel verwoest. Door Brits artillerievuur om de Duitsers te verdrijven. Ook dit kan een eye opener zijn voor leerlingen. Veel van de toegebrachte schade aan Nederlandse steden en dorpen. Ook Overloon moest na de oorlog vrijwel geheel herbouwd worden.

Al met al is het bezoek aan het Nationaal Oorlogs- en Verzetsmuseum zeker nuttig voor leerlingen om de Duitse bezetting en de bevrijding van Nederland te ervaren. Voor de Joodse genocide zou ik persoonlijk eerder een bezoek brengen aan Westerbork of het Joods Historisch museum. Verder denk ik dat het bezoek maan het museum goed te combineren valt meteen bezoek aan de Duitse begraafplaats in Yselsteyn op ongeveer 10 minuten afstand. Dit om aan te tonen dat er altijd twee kanten aan een verhaal zitten.

Marcel van Driel