04-12-13

Als twee beelden één worden.... Bergen Belsen - Buchenwald november 2013



Na een warm onthaal van mijn ouders en onze hond Bandhu weet ik het zeker, ik ben weer thuis. Nadat ik ongeveer 10 uur wiegend doorgebracht te hebben in verschillende voertuigen, heb ik een groot deel van Nederland en Duitsland gezien.

De foto’s op mijn camera zijn het stille bewijs dat ik Bergen Belsen en Buchenwald echt bezocht heb. Een heel onwerkelijk gevoel, zelf nu ik een paar dagen thuis ben. Het voornemen om iedere avond tijdens mijn bezoek in Duitsland een blog bij te houden heb ik helaas niet kunnen waarmaken. De verzadiging, de leegte en de moeheid werkte er allemaal aan mee dat het schrijven er niet van kwam. Nu een paar dagen later komt beetje bij beetje het besef dat ik de locaties die ik van zwart-wit foto's ken, toch ook echt bezocht heb. 

Woord voor woord komt het verhaal dan ook terug als ik de foto’s één voor één bekijk. Ik vond het een aparte ervaring om foto’s te maken van een plek waar zoveel leed geleden is. De eenvoud van één korte klik, waarmee alles voor een eeuwigheid vast ligt. Toch wilde ik proberen foto’s te maken om mijn opgedane herinneringen van mijn bezoek, een beeld te geven. En ja, daar staan ze dan; 338 foto’s als miniatuurversie op mijn computerscherm, als een verzameling van mijn gedachten.

De komende dagen en weken zullen de verhalen af en toe naar oppervlakte komen. Genoeg te vertellen en op te schrijven. Toch moeten de verhalen pas komen als ze er klaar voor zijn, als het moment daar is zodat ik de, nu nog losse eindjes van de verhalen aan elkaar kan knopen. 

Eén ding is zeker, het bezoek aan twee concentratiekampen van deze omvang maakte heel erg veel indruk op mij. Het moment dat je door de poort van Buchenwald stapt, of de deur van het crematorium opent, het waren allemaal momenten waar ik als mens stil en klein van werd. 

‘Je staat erbij en je kijkt erna.’ 

Tijdens de rondleidingen door de kampen herkende ik enkele gebouwen, locaties en objecten van de zwart-wit foto’s uit de bestaansperiode van de kampen. Op deze locaties voelde ik soms een moment van herkenning, gevolgd door een moment van innerlijke stilte. Het besef dat ik dit alles nu met mijn eigen ogen aanschouwd en sta op de plek waar de foto bijna zeventig jaar geleden genomen is, was voor mij een hele onwerkelijke ervaring. Dit was voor mij een moment waarop het tot mij doordrong dat de twee beelden, één werden. 


Als twee beelden, één worden.

De ijzige wind streelt mijn ontblote wangen,
Als ik mij een weg baan door de dichte mist,
Geleid word ik door mijn gedachten,
Als ik moedig door de poort stap.

Langzaam onthuld de mist haar geheimen,
Als ik mij een weg door het verleden baan.
Diep verzonken in mijn eigen gedachten,
Zoek ik naar het verhaal,
om antwoord te krijgen op al mijn vragen.

Luister ik  naar de overheersende stilte,
Als ik achter het prikkeldraad stil sta.
Schrik ik op door een beeld van herkenning,
Gevolgd door een moment van innerlijke stilte,
Zie ik, dat twee beelden, één worden.

Elisa de Vries