02-12-12

Bergen Belsen Buchenwald - emotionele snelweg (2)

Woensdag rijden we met de bus naar Buchenwald, ik slaap onderweg maar ik slaap heel onrustig en schrik wakker, de verdere rit slaap ik niet meer.
In Buchenwald krijgen we een rondleiding en in de steengroeve kijk ik naar het uitzicht en ik voel dat mijn emoties de overhand nemen. Ik voel me heel vervelend. Bram komt bij mij en vraagt of het gaat, ik zeg nee, hij vraagt of ik even alleen met hem wil achterblijven en ik zeg nee. Bram doet precies wat nodig is voor mij, we lopen verder met de groep en ik raak in gesprek met Emilie, we praten over wat we zien, langzaam voel ik me een beetje beter.

Avonds is het gezellig op de kamer, ik drink veel in de hoop dat ik vannacht wel kan slapen, dit lukt uiteindelijk een beetje. De volgende dag spreek ik met een aantal mensen van de groep en met Wim, ik krijg het advies om te gaan schrijven en doe dat uiteindelijk wel maar eerst is hier een barrière, ik ben bang om te schrijven omdat ik denk dat ik in de beelden in mijn hoofd blijf zitten, beelden waarin mensen doodgaan.

In 2008 ben ik met mijn kinderen in Duitsland geweest waar ik gewoond heb, ik heb toen Mike opgezocht, Mike was een vriend uit mijn diensttijd. Ik had hem een half jaar eerder in 2007 ook al opgezocht en hij was toen al erg ziek, toen ik bij hem wegging vertelde zijn vrouw dat ze hem in jaren niet zo vrolijk heeft gezien, onderweg naar Nederland blijven deze woorden door mijn hoofd gaan en ik besluit om snel weer naar hen toe te gaan. In 2008 kom ik daar met mijn kinderen en zij verteld mij dat hij overleden is, ik kreeg hetzelfde gevoel als toen ik hoorde dat Gudrun overleden was, weer ben ik te laat? Ik voel me beroerd, verdrietig, boos.

Hierdoor ben ik in 2008/2009 bijna een jaar ziek thuis geweest omdat ik posttraumatisch stresssyndroom had omdat ik de beelden, herinneringen, ervaringen, woorden van mensen die er niet meer zijn, niet meer uit mijn hoofd kon krijgen. Ik ben nu in 2012 weer bang om terug te vallen in deze beelden. Wel voel ik dat er een verschil is met 2008/2009 en nu. Nu heb ik mensen om me heen die er voor mij willen zijn, praten helpt, schrijven helpt, en zuipen helpt alleen maar om te slapen, ik heb nu mijn vriendin waarmee ik alles wil en kan delen.

Na ruim 20 jaar zitten privé en koude oorlog nog steeds in mijn hoofd en ik denk aan de man in de film “Nooit meer laf” die zegt: “De oorlog in mij is pas voorbij als ik dood ben” en ik voel me een beetje verdrietig omdat ik besef dat deze woorden zo precies bij me passen. In 2008/2009 heb ik zeer goede hulp gehad met EMDR therapie hierdoor heb ik de traumatische ervaringen kunnen plaatsen en ik heb een manier ontwikkeld om er mee om te kunnen gaan, helaas kost dit wel veel nachtrust.

Uiteindelijk schrijf ik een stukje en tot nu toe voelt het redelijk goed, ik vraag mij af waarom ik dit niet eerder gedaan heb tenslotte hebben al meerdere mensen mij verteld dat schrijven helpt, ik denk dat ik er toen niet klaar voor was maar nu wel. Voor alles is een moment en tijd.
Als we de tweede dag over Buchenwald lopen wordt het me een beetje te veel, in het documentatiecentrum ben ik de beelden, de verhalen en de sfeer van de kampen zat.
Ik voel me verdrietig, angstig, boos Zelfs erg kwaad en kan maar niet begrijpen dat mensen elkaar bewust zulke dingen aan kunnen doen, ik ben niet de enige die dit voelt en we gaan terug naar de slaapvertrekken. 

Op vrijdag hebben we een wat lichter programma in Buchenwald tijdens het lopen praat ik met mensen, met mij persoonlijk gaat het beter, tijdens dit gesprek besef ik mij dat ik me op voormalig DDR grondgebied bevind, dit was in mijn diensttijd vijandelijk gebied, vreemd om nu hier te lopen in vrijheid. Het Oostblok  is nu geen vijand meer. (de wereld is verder gegaan) maar dezelfde spelletjes worden nog steeds gespeeld alleen nu door andere mensen en daar word ik weer verdrietig van, de mensheid leert volgens mij nooit!

Als we vrijdagavond in Weimar wat eten zegt Ramon tegen mij “het gaat beter met je” ik vraag hoe hij dat bedoelt. Hij verteld dat hij het aan me ziet en dat ik meer praat, ik denk dat hij gelijk heeft, ik voel me ook beter en ik neem ter plaatse het besluit dat ik inderdaad ga schrijven, ik weet nu nog niet wat het wordt maar mijn besluit staat vast, ik schrijf voor mezelf. Op de terugweg naar Nederland schrijf ik in de bus, plotseling wordt ik erg moe in mijn hoofd en stop met schrijven, later tijdens de rit praat ik even met Nienke en ik zeg dat ik even geslapen heb in de bus, ze reageert verbaasd en daarom moeten we allebei een beetje lachen, ik voel me goed.
Als we in Utrecht in de auto stappen om naar Ede de rijden trekken Ramon en Bram (die op de achterbank zitten) allebei een blik bier open, ik draai me om en ik moet lachen. Ik voel me goed! Eerst zetten we Ramon thuis af, als Bram en ik later verder rijden vraagt Bram mij hoe het nu gaat, ik vertel dat het wel goed gaat, hij geeft mij wat adviezen over eventuele slaapmedicatie omdat nachtrust toch wel heel belangrijk is, en we praten over mijn gevoelens, hij zegt dat het volgens hem wel goed komt met me, ik vertel dat ik nu minder bang ben om te schrijven. Ik voel me goed.

Als ik Bram afgezet heb rij ik Terug naar Ede over de hei, de radio draait jaren 80 muziek, ik bedenk me dat ik ruim 20 jaar geleden dezelfde muziek uit mijn autoradio hoorde en op dezelfde weg reed maar wel de andere kant op, ik was toen onderweg naar mijn meisje maar heb haar nooit meer gezien. Nu rijd ik ook naar mijn meisje, een ander meisje, en denk laat ik alsjeblieft niet weer te laat zijn? Ik voel me nerveus, gespannen, onzeker en besef hoe veel ik haar heb gemist maar ik ben niet verdrietig, ik ben blij. Als ze de deur open doet is alles in orde, als we elkaar vast houden besef ik hoeveel zij van me houd. IK VOEL ME GEWELDIG!!!

Zondag nacht kan ik niet slapen, ik mis de mensen om me heen, het gezellig maken op een kamer, de gesprekken met elkaar, het kaarten, het om 2 uur in de nacht buiten een sigaret roken (er was altijd wel iemand die ook ging roken) het slap ouwehoeren.
Ik bedenk me dat ik al zo vaak in zo veel kazernes heb geslapen en dat het toen ook op een zelfde manier gezellig was om samen te ontspannen. Ik voel nostalgie en een beetje verdriet.

Erik Terwel