09-11-12

God bless America - november 2012



Dinsdag 6 november waren we op de HU om te presenteren/presentaties te zien over de excursie naar Duitsland volgende week.Daarna bereidden we de excursie voor aan de hand van wat Wim vertelde.
We hebben een powerpoint gezien over welke rol de kleine stadjes (die wij gaan zien) hebben gespeeld in de oorlog en we hebben gehoord wat voor ‘soort’ kampen er waren.

Na een vragenlijst was er even pauze, bedoeld om op te laden voor de film die we daarna zouden zien.
De film bestaat uit fragmenten van originele beelden uit de collectie van de Amerikaanse militairen, die in opdracht van hun meerdere hebben gefilmd wat zij aantroffen toen zij de bevrijde kampen bezochten. Een kleine waarschuwing voor wat je zou gaan zien was redelijk op zijn plaats, aangezien er geen trucage aan te pas is gekomen om beelden minder erg te maken dan ze zijn. 

Het was dan ook een erg harde werkelijkheid, die beelden die gemaakt zijn tijdens/na de bevrijding. Gruwelijke details waren miniem aanwezig, maar des te afschuwelijker waren de beelden van stoffelijke overschotten (een andere term past hier helaas niet, zo erg waren de lijken van mensen eraan toe), soms zo afschuwelijk dat je je bijna niet kan voorstellen dat deze personen ooit een mens zijn geweest.
Ontmenselijking was dan ook één van de favoriete praktijken van de kampbeulen. Tijdens en na het leven van de arme gevangenen werden zij van hun mens-zijn ontdaan, al dan niet met harde hand. Zelfs na hun sterven was het hun folteraars ernst om hen zoveel mogelijk als uitschot te behandelen.

Het is niet zozeer het beeld zelf dat je van afschuw doet wegkijken. Helaas, na een kwartier dat soort beelden gezien te hebben, raak je er – zoals iemand opmerkte – bijna aan gewend. Het is vooral de meedogenloosheid waarmee deze mensen de dood zijn ingejaagd en ook de zinloosheid, die maakt dat de kijker hoofdschuddend kijkt naar hoe de lijken willekeurig op een kar gegooid zijn.
De Amerikanen hebben dit beeldmateriaal gelukkig gemaakt in opdracht van hun meerdere en niet zozeer om er een mooie Hollywoodproductie van te maken, nu is het authentiek en niet te bagatelliseren (zoals sommige inwoners van het huidige Duitsland graag zouden zien).

De Amerikanen zijn echter niet vies van een beetje patriottische versiering, en ook in deze beelden is dat hier en daar duidelijk te proeven. Naast het kijken met een meevoelende en emotionele blik naar deze film, is een kritische blik ook niet verkeerd... God bless America, tenslotte.

Nadine Hoogvelt