11-05-12

Het HBO-niveau – mei 2012 (2)


Momenteel is er veel aandacht voor het HBO, het eindniveau en de kwaliteit daarvan. Maar wat is nu dat HBO-niveau? 

En heeft de Minor Tweede Wereldoorlog educatie dat HBO-niveau? De deelnemers aan de sessie van de Minor 2011-2012 beantwoorden die vraag onafhankelijk van elkaar positief en zijn daarin unaniem. 

Eerst maar ’s inhoudelijk en de grote lijn; thematiek en benaderingswijze:

De Tweede Wereldoorlog wordt op verschillende schaal-niveau’s behandeld, bijvoorbeeld: macro - mondiaal oorlogsverloop,ontwikkeling concentratiekampen, meso - oorlogshandelingen en verzet in Nederland, micro - persoonlijke geschiedenissen Holocaust en verzet. Oorzaken en  impact van oorlog op verschillende niveau’s worden goed inzichtelijk gemaakt. (= brede professionalisering en toepassing wetenschap.) Dit gaat veel verder dan het cliché beeld, het verhaal van de oorlog zoals we dat allemaal wel kennen.
De Tweede Wereldoorlog (En andere oorlogen.) worden vanuit diverse standpunten en perspectieven benaderd. Daarbij is er het inzicht dat oorlog een complex fenomeen is. Overzichtelijk daarin is de permanente benadering volgens de lijn daders-slachtoffers-omstanders, bijvoorbeeld: bezoeken aan concentratiekampen - Hitlers gewillige beulen/First Kill-Duivelse transitie. (= brede professionalisering, toepassing wetenschap,transfer en brede inzetbaarheid, methodisch en reflectief denken en handelen.)
In het verwerven van kennis en inzicht en het toepassen daarvan valt de ontwikkeling in de beeldvorming op. Nieuwe en andere benaderingswijzen,nieuwe kennis en inzichten dwingen tot genuanceerder  denken en opinievorming. Thema’s en onderwerpen waarlangs dit gebeurt zijn bijvoorbeeld het verzet, na-oorlogse opvang, de geallieerden en de Holocaust en herdenkingscultuur.(=brede professionalisering, toepassing wetenschap, transfer en brede inzetbaarheid, methodisch en reflectief denken en handelen.)

Een belangrijk en integraal aspect is het reflectieve. Dit is een continu proces,juist dat zorgt ervoor dat sprake is van “werkelijk leren” en betekenis geven. De thematiek is op zich al beladen en indringend, daarbij gevoegd de intensiteit van het programma en de soms wat onorthodoxe manier waarop een onderwerp wordt behandeld, zorgen ervoor dat die reflectie een natuurlijk gegeven is, als vanzelf, spontaan,maar wel gestructureerd en resultaat gericht. Kritische vragen stellen als,wat doet dit met je,wat zou jij doen, is dat wel zo? Maar ook nadenken, her-denken en bezinnen. (Concentratiekampen, dader gedrag, propaganda, lokale monumenten en herdenkinsgcultuur.)  Het is naar aanleiding van “wat wordt aangereikt” reflecteren op gebeurtenissen op wereldniveau, de omgeving en jezelf. Met de Tweede Wereldoorlog als kapstok nadenken over het eigen morele handelen en dat van anderen; op psychologisch niveau en dus persoonlijk pittig en karaktervormend.  (= brede professionalisering, toepassing wetenschap,transfer en brede inzetbaarheid, methodisch en reflectief denken en handelen, besef van maatschappelijke verantwoordelijkheid.)

Een ander punt dat deelnemers noemen is de verbinding met de praktijk,  - dit betreft met name hen die een opleiding in het educatieve doen en/of daar al werkzaam zijn - , hoe je als docent de Tweede Wereldoorlog kunt behandelen:

De “kritische” grondtoon van waaruit we alle onderwerpen aansnijden zorgt ervoor dat je zelf ook kritischer gaat kijken naar, zeker voor een docent geschiedenis is dat van groot belang. Ik merkte dat ik onderdelen van de Minor direct in mijn stage kon gebruiken. Ik merkte dat ik mijn verhaal beter dan eerst op mijn leerlingen kon overbrengen. De opdrachten zorgen ervoor dat ik met allerlei aspecten van bezig ben geweest die mij verder helpen als docent. Een hbo-student moet niet alleen parate kennis hebben, hij moet ook weten waar hij de ontbrekende kan vinden, en nog belangrijker; hij moet de kennis in de praktijk kunnen toepassen. De Minor is op die onderdelen goed gericht op de onderwijspraktijk en daarin een zinvolle aanvulling. In de Minor krijg je “1 op 1” inhoudelijk,qua docentgedrag , pedagogisch en didactisch het voorbeeld,zoals het moet,voor beginnend docenten zeer waardevol.(= brede professionalisering,  creativiteit en complexiteit in handelen methodisch en reflectief denken en handelen, probleem gericht werken, besef van maatschappelijke verantwoordelijkheid.)

Andere aspecten die genoemd worden betreffen de vorm en sociale aspecten:

Deze Minor gaat verder dan het verwerven van theoretische informatie. Dat is soms uitdagend,maar vaak ook lastig. Het jezelf ontwikkelen buiten de normale “area of expertise” is confronterend. Je wordt in deze Minor betrokken bij onderwerpen,gesprekken en discussies. Je wordt ook gemotiveerd om na te denken,je gaat absoluut niet naar huis zonder er wat mee te doen. Wat in deze Minor wordt gedaan, is ook bruikbaar binnen andere vakgebieden, dan gaat het vooral om de psychologische benadering, inzicht in menselijk gedrag. Dit vereist sowieso een HBO-denk niveau……. Ook van belang is de samenstelling van de groep. Je hebt te maken met mensen van buiten je eigen vakgebied en expertise, mensen die gaandeweg een eigen manier van denken en werken hebben ontwikkeld. Dat samen doen in een groep, zorgt voor een bepaalde groepsdynamiek, die leidt tot andere perspectieven en nieuwe gedachtegangen. (= brede professionalisering, multidisciplinaire integratie, probleem gericht werken, creativiteit en complexiteit in handelen, sociaalcommunicatieve bekwaamheid.)

Tot slot:

Onderwerpen die zijn behandeld houden me tot de dag van vandaag nog bezig,dat is voor mij HBO-niveau. Op het gebied van persoonlijke ontwikkeling, is dit emotioneel zwaarder en moeilijker dan m’n reguliere HBO-studie. De vereiste tijdsinvestering is aanzienlijk, zeker HBO-waardig; tijdsintensief maar leerzaam en waardevol. De vele invalshoeken, de diversiteit aan opdrachten, de wetenschappelijke onderbouwing , de mogelijkheden die er zijn nieuwe verbanden te zien en eigen conclusies te trekken, zorgen ervoor dat je als student met veel nieuwe kennis en inzichten deze Minor afsluit. De Minor vormt je als mens! (= brede professionalisering, toepassing van wetenschap, methodisch denken en reflectief handelen, besef van maatschappelijke verantwoordelijkheid.)

"De Minor vormt je als mens" Dat is kennis die werkt.

Wim Borghuis