11-01-12

Veteranen (1), januari 2012


Het is dat ik niet maar een woord mag gebruiken om als reflectie te geven, maar als je mij vraagt om vandaag in een woord te omschrijven dan kies ik voor ‘wereldpolitiek’.

Wat zijn wij toch minuskule onbetekenende pionnetjes op het schaakbord van de wereldpolitiek. Wat gaat er allemaal over tafel in de ivoren torens van de wereldleiders? Wat wordt daar besproken, hoe wordt het spel gespeeld? Wat is een mensenleven waard als het gaat om het ‘grote belang’? En dan kijk ik vandaag specifiek naar de levens van militairen in vredesoperaties. En dan niet alleen de levens van hen die sneuvelen, maar in het bijzonder van hen die terugkeren.

Hierboven staan zomaar wat vragen die bij mij opkomen naar aanleiding van de colleges van gastsprekers Peter Froling en Boudewijn Kok. De een kolonel en deelnemer van ‘vredesmissies’ in onder andere Afghanistan en voormalig JoegoslaviĆ«, de tweede, lid van Dutchbat en gestationeerd in de enclave Srebrenica.
Het is vreselijk als je als burger in een oorlogssituatie verzeild raakt, maar vandaag kregen we de andere kant te zien. Ook voor militairen in vredesmissies moet het vreselijk zwaar zijn.

Vooral het verhaal van Boudewijn Kok maakt grote indruk op mij. Na alles wat je in de media hoort over Srebrenica, alle negatieve berichten is het heel mooi om het eens te horen vanuit het gezichtspunt van een 21 jarige militair. Hij is daar voor zijn gevoel om de mensen te helpen die in een oorlogssituatie verkeren. Hij wil iets voor deze mensen betekenen. Willen dat ook velen niet met hem. Maar als je dan bedenkt dat deze missie helemaal geen steun kreeg vanuit de V.N. Deze mannen en vrouwen werkten zelf in erbarmelijke omstandigheden, geen voorraden, materialen en brandstof. Uiteindelijk bleven ze met 300 man over om de veiligheid van 40.000 moslims te waarborgen! Bedenk dan dat de media deze mannen afgebrand hebben toen ze thuiskwamen om iets wat ze niet konden weten, men heeft ze letterlijk vergeleken met nazi’s, dan vraag je je af waarom en aan welke touwtjes de wereldleiders getrokken hebben, welk doel ze hadden met Srebrenica.

Het bewijs ligt er, men wist van de plannen van de Servische strijders en vanuit de V.N. ondernam men niets, het lijkt wel een deja vu van Rwanda. Wat was het doel, moest Srebrenica vallen, mag je spelen met de levens van een ‘kleine minderheid’ in het belang van de meerderheid?

Boudewijn Kok en niet alleen hij maar alle VN militairen, hebben meer meegemaakt dan jij en ik ons kunnen voorstellen, ondanks de goede voorbereidingen, waarover Peter Froling vertelde kom je in allerlei situaties verzeild, heb je te maken met cultuurverschillen en vijandige gevoelens ten opzichte van jou, terwijl je alleen maar wilt helpen. Men slaat waterputten in Afghanistan en de bevolking gebruikt ze niet, ze zijn je dankbaar, maar door hun ingebedde cultuur gebruiken ze liever de put op twee uur loopafstand, zodat de vrouwen onderweg kunnen kletsen, waar ze anders niet aan toe komen. Voor ons onvoorstelbaar. Daar werk je dan als militair zo hard voor.

Je moet dat allemaal maar aan kunnen en van je af kunnen zetten als je weer in Nederland komt. En als er dan ook nog eens geen begrip voor je is of de media schotelt ons een verkeerd beeld voor, dan krijg je het voor je kiezen. En hoe ga je daarmee om. Tegenwoordig is dat allemaal goed geregeld met debriefings en dergelijke, maar zelfs na Srebrenica was dat nog niet het geval. Ik ben vandaag met meer respect naar militairen gaan kijken en heb weer eens een beetje minder vertrouwen gekregen in de wereldpolitiek.

Maar hoe link ik dit aan mijn onderwijspraktijk? Ik denk gelijk aan mijn 2e klas H/V. Een klas vol met ‘gamers’ die liefst heel de dag online de meest vreselijke oorlogsspelletjes spelen. Zou ik hen kunnen wakker schudden als ik Boudewijn in de klas zou laten vertellen? Ik denk het wel, niets zo waardevol als een ‘ervaringsdeskundige’ ook al is de ervaring nog zo negatief. Recente geschiedenis is ook geschiedenis, ik ga hiermee aan de slag, ik weet nog niet hoe…maar dat zal de tijd leren.

Cindy Rousse