06-01-12

Shooting Dogs (2 - december 2011)


De ontspannen en jolige sfeer aan het begin van de bijeenkomst nadat wij elkaar voor het eerst weer zagen na de studieweek in Duitsland, stond in schril contrast met onze gemoedstoestand toen wij de film Shooting Dogs hadden gezien.

De week werd in groepjes geëvalueerd en de uitkomsten daarvan gepresenteerd. Het was de bedoeling de week op een goede manier af te sluiten en na te bespreken. Na het bezoek aan twee concentratiekampen denk ik dat het inderdaad verstandig is de week nog eens de revue te laten passeren en ervaringen met elkaar te delen. Het is leuk te merken dat ieder een ander moment had wat op hem of haar indruk maakte tijdens de reis. Bijvoorbeeld de uitgestrektheid van het terrein in Bergen Belsen, de tekst ‘Jedem das seine’ in Buchenwald of de dierentuin vlakbij het crematorium, ook in Buchenwald.

“Dat nooit meer!” is een vaak gehoorde kreet dat wordt gebruik nadat massale slachtingen/genociden tot de wereld doordringen, zeker na het zien van bewegende beelden maakt dat een diepe indruk op de kijkers. We weten nu dat er vóór en ná de Tweede Wereldoorlog verschillende genociden zijn geweest, dus “Dat nooit meer!” wil ik nooit meer horen. Bewust of onbewust maakt de mens gradaties in de waarde van een mensenleven. Voor de West Europeaan is een mensenleven in Afrika minder waard dan een leven van de gemiddelde West Europeaan. De media kunnen een rol spelen om conflicten niet uit de hand te laten lopen, alleen lijkt dat eenvoudiger dan het is. Internationale belangen, nieuwswaarde en de impact van een conflict bepalen of de media er wel of geen aandacht aan besteedt. Een ander aspect wat daarbij ook een rol speelt, is de afstand van het conflict tot het publiek. Een conflict in Afrika wordt door een Europeaan anders beleefd dan een conflict in de Balkan. Hoe dichterbij, hoe meer betrokken de kijker/lezer is. Ook heeft de mens bepaalde afweermechanismen om zichzelf tegen de gruwelen te beschermen. Zoveel leed kan een mens normaliter niet aan.

Bij het zien van de film Shooting Dogs kwam de verschrikkelijke genocide in Ruwanda aan bod. Door VN militairen werd een grote groep Tuti’s beschermd tegen de Hutu’s. Op niet mis te verstane wijze werd de groep Tuti’s afgeslacht nadat de VN militairen zich hadden teruggetrokken. Voor mij werd het een beetje te veel van het goede, na de week in Duitsland had ik het wel gehad. Misschien was ik niet goed voorbereid op wat zou komen. De ongegeneerde moordpartijen, zelfs op vrouwen en kinderen, en het feit dat de VN zonder blikken of blozen durfde te stellen dat hier geen sprake was van een genocide, maakte het voor mij allemaal een beetje te bont.

Na het zien van de zeer confronterende en indringende film wist ik niet wat ik moest zeggen, ik voelde mij machteloos en sprakeloos. Ik had de behoefte om snel weg te wezen en even alleen te zijn. In de auto op weg naar huis kon ik een klein beetje tot mij zelf komen. De radio galmde: “I’m dreaming of a white christmas”……. ‘O ja’, dacht ik, ‘binnenkort weer kerstfeest, het feest van de vrede en het licht ………

NB: Voor welke leeftijd zou de Kijkwijzer Shooting Dogs geschikt achten?

Bert Hofman