07-10-11

Kamp Vught, oktober 2011 (3)


Konzentrationslager Herzogenbusch: er zijn gezelligere plekken waar je op dinsdagochtend naartoe kunt. En hoewel Kamp Vught (zoals het in de volksmond heet) een onaangename plek is om de voor de hand liggende redenen, is er nog een extra element dat deze plek een beetje luguber maakt. Er zitten namelijk nog steeds mensen gevangen op het voormalige kampterrein. Natuurlijk niet meer in een concentratiekamp, maar in een EBI (Extra Beveiligde Inrichting). Deze gevangenis staat op dezelfde plek als waar die tijdens de oorlog ook stond. Ik vind dit persoonlijk een vrij naar idee. Wel een leuke uitgaanstip: je kunt hier koffie drinken met Willem-ik-ben-bang-dat-de-nieuwe-Heinekenfilm-mij-imagoschade-gaat-berokkenen-ook-al-zit-ik-negen-jaar-vast-voor-afpersing-Holleeder.

Net als Kamp Amersfoort en Kamp Westerbork ligt ook dit terrein goed verscholen tussen de bomen. Het is druilerig weer als we de boswandeling maken naar de fusilladeplaats. Je kan je goed voorstellen dat de gevangenen bij slecht weer in een grote modderpoel hebben moeten vertoeven. Niet dat ze in het bos hebben geslapen, maar ze hebben er wel moeten werken. Werk dat voor een groot deel uit onzin bestond: het bos aanvegen bijvoorbeeld (haha).

In tegenstelling tot Amersfoort en Westerbork kan je in Vught nog wel een barak bezoeken. De barak is gereconstrueerd en ook tot de helft van de oorspronkelijke grootte. Hier sliepen vroeger minimaal 480 gevangenen op strozakken in bedden die drie hoog op elkaar stonden. Wel was de kampleiding zo vriendelijk om te zorgen voor een ‘vrijetijdsruimte’. Dat wil zeggen: een paar lange picknicktafels waar je aan kon zitten, mits er plek was. Ook waren er de nodige sanitaire voorzieningen. Je kon als de nood hoog was ongestoord naar het toilet, omdat de kampbewaking zich daar niet in de buurt waagde. De wc’s waren namelijk nergens op aangesloten.

Men is er in Vught in geslaagd om één van de bunkercellen uit de gevangenis terug te plaatsen in het kamp. Ze wilden per se cel 115 om het ‘bunkerdrama’ te illustreren (http://www.nmkampvught.nl/index.php?id=1967). Het was één van de akelige verhalen waar de rondleiding vol mee zat. Zoals bijvoorbeeld die van het ‘kindertransport’. In juni 1943 werden er 1.269 joodse kinderen via Westerbork naar Sobibor op transport gesteld. Geen van hen heeft de oorlog overleefd. In Kamp Vught is daarom het ‘kindergedenkteken’ gemaakt.

Je wordt er niet heel erg vrolijk van, maar Kamp Vught is een aanrader voor mensen die er nog niet geweest zijn. Je krijgt een betere indruk van de omstandigheden dan in bijvoorbeeld Westerbork en onze gids was in elk geval uitstekend. Bovendien is het met het openbaar vervoer voor de verandering goed te doen ;).

Marlinde Venema