14-09-11

Andere tijden: de aanslag van private Ryan op Carice van Houten in het Achterhuis (3)


Het is de eerste keer in twee weken dat we de binnenkant van een klaslokaal zien. En dan nog raken we de hele les geen pen aan: wat een relaxte minor. Er staat namelijk een filmmiddagje op het programma. We krijgen zeven fragmenten uit films en reportages te zien die ons hopelijk nieuwe informatie en inzichten geven.

De eerste reportage heet ‘Het korte leven van Anne Frank’ en is bedoeld voor kinderen vanaf ongeveer 10 jaar (ik volg geen lerarenopleiding, dus ik doe een wilde gok). Het gaat uiteraard over Anne Frank; haar jeugd in Amsterdam en haar onderduikperiode. In simpel taalgebruik wordt ons verteld hoe haar leven eruitzag – met veel informatie zijn we al vertrouwd – en hoe Anne zelf naar de wereld keek. Ik verbaas me er steeds weer over hoe belachelijk goed zij als 15-jarig meisje al kon schrijven.

‘Het Achterhuis - Het verraad’ haakt mooi in op wat we daarvoor gezien hebben. Ik heb zelf vaag gehoord van de nieuwe theorie die in het programma ‘Andere Tijden’ wordt geopperd over de verraders van de familie Frank. Het is nooit bekend geweest wie de schuilplaats van het gezin destijds verraden heeft. In deze reportage komen er nieuwe aanwijzingen aan het licht die leiden tot nieuwe, aannemelijk theorie.

Vervolgens kijken we naar een reconstructie van de aanslag op Adolf Hitler in 1944. Claus Von Stauffenberg staat in de geschiedenisboeken vermeld als de man die Hitler bijna vermoordde. Bijna, maar net niet helemaal. Een tafelpoot zorgde ervoor dat de explosie van de bom die Von Stauffenberg plantte, niet dodelijk was. Hitler overleefde de aanslag.

De meeste mensen zullen ‘Saving Private Ryan’ gezien hebben: de bloedige strandscènes in Normandië en de missie van Tom Hanks om Matt Damon veilig thuis te brengen. Ook Zwartboek zullen de meesten inmiddels wel kennen. Carice van Houten verricht een hoop verzetswerk, waarvan het merendeel met ontbloot bovenlichaam: voilà, je hebt een kaskraker. Oorlogswinter heb ik zelf niet gezien en ook heb ik het boek nog niet gelezen. Ik heb begrepen dat het een mooie film is, maar wel met een hoop clichés.

We sluiten af met een aflevering van ’13 in de oorlog’ over de stand van zaken in Nederland vlak na de Tweede Wereldoorlog. Het is niet altijd makkelijk om goed naar het eigen oorlogsverleden te kijken, omdat je een hoop dingen ziet en hoort die je eigenlijk liever niet wilt horen. Het is echt verbazingwekkend dat er dingen gebeurden na de oorlog die misschien nog wel absurder zijn dan bepaalde gebeurtenissen in de oorlog. Bijvoorbeeld de behandeling van de Nederlandse joden, Duitse krijgsgevangenen en Nederlandse NSB’ers. ’Je hebt in een concentratiekamp gezeten? Get over it.’ Het beeld van Nederland als het romantische verzetsstaatje verdwijnt dan ineens als sneeuw voor de zon.

Marlinde Venema