02-12-10

2 december 2010 - First Kill



Een prima documentaire over het vermogen van mensen om te moorden - of niet.
Een onderwerp waar je prima over kunt discussiƫren zodra je er echt voor gaat zitten.

Uit het napraten kon ik dat in ieder geval opmaken. De documentaire geeft een redelijk heldere boodschap. Het moorden kan een verslavend effect met zich mee brengen. Dat gevoel is door betrokkenen moeilijk te omschrijven, maar er worden wel een paar rake voorbeelden gegeven. De veteranen stonden er wel verschillend in, maar de overeenkomsten kwamen in de gesprekken het duidelijkst naar voren. Allemaal hadden ze een vreemde sensatie ervaren bij het doden, allemaal hadden ze psychische klachten die duidelijk een relatie hadden met hun oorlogservaringen. Iedere veteraan die we gezien hebben onderschreef de stelling dat iedereen in staat is om te moorden. Dit is direct de zwakte van de documentaire. Was het niet sterker geweest als er iemand in de documentaire betrokken was die het niet met deze stelling eens was?
De kijker werd nu eigenlijk een richting opgestuurd. De maker van de film kende veel mensen om haar heen die het juist niet met deze stelling eens waren. Wat zijn hun argumenten of ervaringen?

De documentaire is een prachtige aanleiding voor discussie. Wat doe je echter als de vraag is beantwoord en het antwoord is dat wij, u en ik, ten diepste in staat zijn een moord te plegen. Dat kan een heftige conclusie zijn. Je kunt de conclusie ook als volgt formuleren: ‘het kwaad zit in mijn natuur’. Confronterend of niet? Coco Schrijber gaf eigenlijk een vrij eenvoudig voorbeeld. Zij zou in het verkeer nogal de neiging hebben om agressief te worden.

Er zijn nog vele eenvoudige voorbeelden te noemen, maar daarbij is het ook nodig dat je weet wat goed of fout is. Misschien heb je wel je mindere kanten, maar zo erg als moord en doodslag is dat niet. En hierbij betreden we het grijze terrein tussen goed en fout. Nu wordt het erg ingewikkeld en een nieuwe vraag rijst op nl: is het ook zo ingewikkeld, of maken wij mensen het ingewikkeld?

Er viel nog iets op. Het moorden werd als verslavend ervaren.
Als men er eenmaal aan begint dan is het moeilijk te stoppen. Het is een kick waarbij de adrenaline door je lijf giert. Dit is wat mij betreft een sterke aanwijzing dat het kwaad van nature in ons zit. Wij kunnen ons nog steeds niet verplaatsen in een oorlog situatie, maar kunnen mogelijk een andere vergelijking maken. Er zijn genoeg alledaagse zaken die door ons als slecht worden bestempeld, maar toch een goed gevoel geven. Wij kunnen bijvoorbeeld over iemand roddelen en daar kunnen wij ons goed bij voelen. Sommigen zullen zelfs beweren dat het goed voor je is. Het is immers een vorm van afreageren. Toch beschouw ik het als kwaad, omdat het als resultaat heeft dat er iemand beschadigd wordt. Wij kunnen ons prettig voelen bij zaken die in het algemeen als slecht worden beschouwd.

Er is iets ernstig mis met de mensheid.

Hilbert Flokstra