17-12-10

17 december 2010 - Een duivelse transitie (2)


Christophe Busch uit Vlaanderen – die zich direct distantieerde van zijn Amerikaanse tegenhanger- nam ons vandaag op sleeptouw door een erg interessant onderwerp.
Hoe kunnen wij als ogenschijnlijk beschaafde mensen veranderen in een potentiƫle moordenaar, dan wel massamoordenaar. Interessant omdat wij als toeschouwers van de actualiteit en geschiedenis vaak een grote afstand nemen van vreselijke gebeurtenissen.

De daders zijn gewoon gek. In onze maatschappij bekijken wij daders wel vaker als patiĆ«nten.Er zal ze wel iets mankeren. Je moet ze niet opsluiten, nee, je moet ze behandelen. Ze zijn ziek. Zeker na onze bijeenkomst van vandaag komt deze stelling onder druk te staan. Het lijkt erop dat wij in diverse situaties heel anders reageren dan dat we vooraf zouden denken. In onze groep hoor ik regelmatig de opmerking ‘ik weet eigenlijk niet hoe ik dan zou reageren’.Hier ben ik oprecht blij om, want dat getuigd van realisme. Als je een willekeurige voorbijganger vraagt of hij of zij iemand ooit zou elektrocuteren, dan weet ik haast wel zeker dat meer dan de helft hierop nee antwoord. Zeker na vandaag. Echter wanneer wijkagent bromsnor een dringend beroep op je doet om een arrestant te bewaken, veranderd de situatie. Veel mensen blijken zelfs zeer weinig bedenktijd nodig te hebben. Van het ene op het ander moment hebben ze een stroomstok in handen en niet veel later ligt de arrestant kermend op de stoep. Ik wil deze mensen niet veroordelen. Ik ben een volmondig lid van groep A Minor tweede wereldoorlogeducatie. Kortom, ik weet niet wat zou hebben gedaan.

Hoewel dit laatste getuigd van realisme –wat mooi is is het tegelijkertijd zorgelijk. In bepaalde situaties lever ik blijkbaar zo mijn verantwoordelijkheid in. En ik maar denken dat ik een gezond weldenkend en bewust levend mens ben die te allen tijde het zicht heeft op wat goed en fout is.
Leuke gedachte, maar dit valt tegen. Zelfs in een comfortabele vrije situatie zou je vraagtekens bij die stelling kunnen zetten, maar in een situatie waar een bepaalde druk ontstaat, is het helemaal mis.
De meneer met de pet of in de witte jas heeft het voor het zeggen. En welbeschouwd kunnen we vele irrationele argumenten bedenken die ons gedrag goed praten. Een paar gedachtes op een rij: die wetenschapper die zal het wel weten, dus wie ben ik om hem tegen te spreken; het staat in de krant dus het zal wel waar zijn; iedereen vindt dat, dus dan is het zo. Daar gaat ons mooie realisme.
Als we de vragen over het leven of de dingen in ons leven niet meer weten, volgen we de meerderheid. We gaan allang niet meer na of die meerderheid gelijk heeft. Een mooi staaltje van groepsdruk.

Voor de zoveelste keer wordt het falen van de mens in deze Minor aangetoond. Toch moeten ook wij uitkijken dat we niet een verkeerd verdedigingsmechanisme gebruiken, zoals het verschuiven van de verantwoordelijkheid, bijvoorbeeld:” De situatie heeft er voor gezorgd dat ik die persoon iets onmenselijks heb aangedaan”. De situatie geven we de schuld. Daarbij gaan we voorbij aan onze keuzevrijheid en die is er altijd, hoe acuut een situatie ook is. Toch kan je hiervan flink in de war geraken. Waar komt dat kwade dan vandaan. Of een stap verder:”hoe is het mogelijk dat het kwade ten diepste onderdeel is van mijzelf? Persoonlijk wordt ik als christen elke week weer bevestigd in mijn geloof. Het boek Genesis maakt de oorsprong van het kwaad voor mij duidelijk.
Het kwaad zit dus diep in ons zelf, maar wie verlost ons daarvan? Ik ben dankbaar dat we elk jaar in vrijheid de komst van de Verlosser mogen gedenken. Alleen dat geeft hoop en rust. Ik wens u allen vanaf deze plek een fijn kerstfeest!

Hilbert Flokstra