09-09-10

Nagasaki en Hiroshima - Libertypark Overloon (5)


Afgelopen maandag in de auto richting Overloon zei ik nog tegen de jongens dat ik een beetje een vakantiegevoel had. Lekker met zijn allen in de auto, felle zon, ramen open, file, radio aan... en terwijl ik dat zei, reed er een auto met een enorme caravan langs. Lol.
Maar eenmaal bij het Liberty Park aangekomen verdween dat gevoel vrij snel. Het begon al met kippenvel bij binnenkomst: Sta een ogenblik stil bezoeker en bedenk dat de grond waarop gij nu vertoeft eens een van de felst omstreden sectoren was van het slagveld Overloon. Bitter is hier gevochten in man tegen man gevechten. Vele jonge levens aan de slagvelden van Nettuno en Normandië ontkomen vonden onder deze bomen hun einde.

Het museum was mooi, groot en indrukwekkend. Veel interessante foto’s en verhalen, ik werd er soms stil van en vooral de foto’s uit de concentratiekampen deden mij veel. Maar dat had ik ook wel verwacht bij dit museum, niet heel verrassend of nieuw. Totdat ik de tentoonstelling over Nagasaki en Hiroshima bezocht. Daar wist ik heel weinig over, had er nooit echt over nagedacht. Wat zich daar heeft afgespeeld, is eigenlijk niet te bevatten.

Op 6 augustus 1945 werd de havenstad Hiroshima gebombardeerd door de Amerikanen. Met een atoombom. Door de enorme drukgolf en intense hitte die vrijkwam bij de explosie werden onmiddellijk tienduizenden mensen gedood, 78.000 om precies te zijn. Net zoveel mensen raakten gewond en in de dagen na het bombardement stierven velen als gevolg van stralingsziekte. Enkele minuten na de explosie vielen er dikke regendruppels, zwart van de as en rook en zwaar radioactief besmet, op de stad. Japan capituleerde niet onvoorwaardelijk, er werden voorwaarden gesteld die de Amerikanen niet accepteerden. Met als gevolg een tweede aanval op 9 augustus, ditmaal op Nagasaki. Daarbij vielen 39.000 doden en 25.000 gewonden. Maar Japan capituleerde wel, de Amerikanen ook weer blij.

Dit verhaal kende ik al, maar ik had nog nooit nagedacht over de gevolgen van een atoombom. De foto’s en verhalen die werden tentoongesteld gaven pas echt een beeld bij dit gruwelijke deel van de Tweede Wereldoorlog. Het is gewoon niet te bevatten dat er één bom op een stad gegooid wordt en er op slag al bijna 80.000 mensen de dood vinden. En op een gruwelijke manier, levend verbrand. In de jaren na de aanvallen overleden er nog tienduizenden mensen aan kanker, veroorzaakt door de radioactieve straling die vrijkwam bij de aanvallen. Samen met alle miskramen, slachtoffers met brandwonden, kankerpatiënten en mensen die ter plekke overleden, stond het dodental eind 1945 op 140.000. In 2004 bleek dat de aanval op Hiroshima alleen al 237.062 levens heeft gekost. 237.062 doden…laat dat getal eens op je inwerken. 237.062 doden in één stad, door één atoombom. Om dan nog niet eens te spreken over alle overlevenden. Nog steeds moeten er elk jaar weer namen worden toegevoegd aan de monumenten ter nagedachtenis van alle slachtoffers.

Wat mij de ogen het meest opende, was een soort plattegrond van de stad waarop cirkels waren getrokken. Die cirkels stonden voor de kilometers tot waar de atoombom reikte. Ik weet niet meer hoe het exact in elkaar stak, maar wat ik me nog herinner is dat de eerste twee kilometer rondom de plek van de impact helemaal weggevaagd waren, alles verbrand en verwoest. Binnen de derde kilometer stond ook alles in brand. Moet je je eens voorstellen, ben je bijvoorbeeld in Utrecht, je loopt naar de stad en dan staat alles om je heen in brand, mensen met de ergste brandwonden lopen langs je heen, straten bezaaid met verkoolde lichamen.

Ondertussen zijn er bommen ontwikkeld met een nog grotere vernietigende kracht. Het kan dus nog groter en erger. Laten we hopen dat de wereld heeft geleerd van hetgeen er in Japan is gebeurd. Dat dit nooit meer mag gebeuren.

Het vakantiegevoel is nu toch echt over, "school is weer begonnen".

Joke Bolt