04-11-09

Tweede Wereldoorlog educatie - 3 november 2009 - Gastsprekers deel 1

Nadat we eerst even een kop koffie hadden gedronken togen we op weg naar lokaal 2007. Daar zaten al een paar collega's in het lokaal en ook een aantal oudere mensen. Ik dacht eerst nog dat die mensen eerst uit het lokaal moesten gaan voordat wij naar binnen mochten maar de mensen bleken onderdeel van onze dag op de HU met betrekking tot de minor Tweede Wereldoorlog.
Het bleken gastsprekers te zijn en dat is nu het leuke als je niet voorbereidt op wat er komen gaat dan is het ook wel eens een aangename verrassing.
Na een introductie door iemand van het Herinneringscentrum Westerbork (waar de landelijke coördinatie ligt wat betreft gastsprekers), kregen we in het kort te horen waar een gastspreker aan moet voldoen en waar 'wij' als docent/school aan moeten voldoen voordat je sowieso moet of kan starten met het fenomeen gastspreker.
De groep was inmiddels gesplitst. De ene groep mocht een deur verder een gastspreker aanhoren en wij hadden een soort van workshop waarin we in een gesprek met de gastspreker uit moesten vissen waar de behoefte lag van de gastspreker. Informatie uitwisselen van de mogelijke klas, technische verzoeken etc.. In het groepje zat ook een observator van het gesprek en dit werd klassikaal eventjes besproken. Daarna volgde een tweede ronde. De tijd hiervoor was veel te kort. De voorbereiding veel te kort en daardoor de improvisatie te groot. Dit zou ik de volgende keer anders doen.
Ik vond het wel heel apart om deze mensen nu eens in levende lijve te zien en mee te praten maar nogmaals te kort. Hierdoor komt het eigenlijk nog dichterbij dan een opgenomen interview in een van de herinneringscentra.
Wat ik zag waren ook gemotiveerde mensen, geen rancuneuze mensen of verbitterde mensen. Nee, echte mensen met een echt verhaal en dat bleek nog vele malen sterker toen we van lokaal gingen wisselen en Bert van der Linden als gastspreker mochten aanhoren.
Bert vertelde een buitengewoon indrukwekkend verhaal over wat zijn internering in een kamp op Borneo met hem had gedaan. Hij hield het erg klein, erg bij zichzelf. Erg knap en aangrijpend verteld. Erg mooi vond ik om te merken dat het hele persoonlijke verhaal had hij op papier staan en las hij hoofdzakelijk voor, vooral denk ik om zichzelf te beschermen tegen de emoties die het nog steeds oproept. Bij de vragen uit de groep, bij de algemene informatie vertelde hij heel veel uit zijn hoofd. Hij gaf mij het idee dat hij heel veel van de materie wist en dat is als luisteraar erg prettig. Maar vooral nergens gekleurdheid aangebracht. Nergens een verwijzing naar die 'rotjappen', nergens in het verhaal een sneer, nergens verbittering en nergens rancune. Althans niet dat ik heb kunnen ontdekken.
Vooral het beeld dat hij als laatste zijn vader heeft gezien zonder dat te beseffen, zonder afscheid te kunnen nemen was erg indrukwekkend en doet me gelijk weer denken aan een al oude wijsheid die ik jaren achterelkaar te horen kreeg van een tante in Den Haag: "Ga nooit weg zonder te groeten en ga nooit slapen met ruzie".
Of ik op de school waar ik nu werk ooit gastsprekers zal uitnodigen dat weet ik niet. Gezien de samenstelling van de school en de problematiek van de kinderen ben ik daar niet zeker van. Waar ik wel zeker van ben is dat de mensen die ik vandaag heb mogen ontmoeten daar in ieder geval geen belemmering in zijn. Die zou ik zonder aarzeling uitnodigen.

Paul Klerks