11-11-09

Tweede Wereldoorlog educatie - 10 november 2009 - Brievenproject en Diversion


Brievenproject

Vandaag een bijeenkomst met oa. van Roos van den Berg en Jochanan Belinfante namens het Joodsmaatschappelijk werk. Het Joods maatschappelijk werk is vlak na de oorlog in 1948 opgericht en bieden hulp en ondersteuning aan Joodse mensen in Nederland. De hulp richt zich op verschillende aandachtsgebieden, zoals Posttraumatische ervaringen van de oorlog, ouderen werk, Maatschappelijk werk en samenlevingsopbouw.
Een aantal jaren geleden zijn ze vanuit deze organisatie gestart met een zgn. brievenproject, waarbij ouderen die de oorlog hebben meegemaakt, corresponderen met jongeren van deze tijd. De opzet van het project is om bruggen te slaan tussen jong en oud, (joods, niet joods), te leren van elkaar en kennis te delen. Roos en Jochanan waren bij ons in de klas om te vertellen over dit project en hun ervaringen te delen. Roos heeft bij aanvang van de les de opzet van het project toegelicht en over de ervaringen en uitkomsten gesproken op de verschillende scholen in het land. Jochanan heeft het tweede gedeelte van de les op zich genomen en vertelde over zijn persoonlijke ervaringen van het project, maar gaf ons eerst nog even een kleine geschiedenis les over de Joden door de eeuwen heen en over Joods Nederland voor, tijdens en na de oorlog. Het Jodendom in de wereld is na de oorlog nooit meer wat het geweest is maar hebben nu dan toch een eigen staat en is volgens Jochanan een volk wat meetelt in de wereld. Daarbij gaf hij mij soms wel het idee aan een stuk promotie te doen van zijn eigen volk. Het benoemen van het aantal procentueel over de hele wereld levende Joden (0,25%) van de wereldbevolking, in combinatie met het aantal Joodse Nobelprijswinnaars (20%) van alle Nobelprijswinnaars, vond ik hier een goed voorbeeld van. Verder vertelde hij soms op een nogal wat belerende manier zijn verhaal , een manier die voor ons als groep niet helemaal goed aansloeg, had ik zo het idee. De groep reageerde dan ook nauwelijks, waardoor er ook geen discussie binnen de groep ontstond. Het brievenproject lijkt mij een uitstekend initiatief en heeft absoluut een meerwaarde als het gaat om oorlogeducatie. Jammer dat het hier naar mijn mening niet zo goed uit de verf kwam.

Diversion

In het tweede gedeelte van de middag, kwamen er twee jonge vrouwen van het maatschappelijk innovatie bureau Diversion. Ze begonnen met het uitleggen wat diversion beoogt en hoe het tot stand is gekomen. Een van de peilers waar het bureau op rust is innovatie in het onderwijs in relatie tot jeugd en integratie. Het bureau is steeds op zoek naar praktische oplossingen die in de maatschappij tot grote discussies of zelfs voor onrust zorgen.
Zo is het onderwerp “ tweede wereldoorlog in perspectief “ook tot stand gekomen, nadat er in 2003 een aantal Marokkaanse jongeren op dodenherdenking met een aantal rouwkransen aan het voetballen waren. Hieruit bleek na onderzoek dat de allochtone jeugd zich in Nederland niet verbonden zou voelen met onze geschiedenis en samenleving. Er is toen een lesprogramma opgezet waarbij de tweede wereldoorlog gelinkt wordt aan de maatschappelijke ontwikkelingen van deze tijd. Onderwerpen als tolerantie, verdraagzaamheid, maar ook discriminatie van ras, geloof of seksuele geaardheid zijn thema’s die veel overeenkomsten hebben met de periode dat de nazi’s ons land bezetten. Het hele project rust op de zogenaamde `peer educators’, jonge mensen met een joodse of islamitische achtergrond die met z’n twee├źn les geven voor de klas.
De manier waarop ze dat doen, is vaak interactief en waarbij de discussie zoveel mogelijk centraal staat. Op die manier proberen ze de leerlingen verbanden te laten leggen tussen de geschiedenis, de oorlog en deze tijd. Het doel is om de leerlingen kritisch naar zichzelf te laten kijken en zich verantwoordelijker te gaan voelen voor een tolerantere samenleving.
De dames die nu voor onze klas stonden hadden zelf een Joods en Islamitische achtergrond en gaven vaak samen les. Dat was ook wel te merken want ze sloten in hun verhaal naadloos op elkaar aan en spraken in een enorm tempo. Hierbij de fout makend veel te lang aan het woord te zijn en praktisch geen ruimte te bieden voor vragen, waardoor ik na ongeveer tien minuten uitschakelde. Nu had ik laatst in een onderzoek van de universiteit Nijmegen gelezen dat mannen dat al na drie minuten doen als een vrouw lang aan het woord is, dus vind ik dat ik het nog lang heb volgehouden.(Sorry Dames!!). Ook bij deze les vond ik het onderwerp interessant en een hartstikke goed initiatief, maar de les was helaas niet echt inspirerend. Verder waren de dames soms nogal stellig in hun meningen over laagniveau leerlingen in het V.M.B.O. , waarbij ze zeker bij de Pabo studenten onder ons geen punten scoorden. De nuance was niet altijd daar, waardoor een aantal mede studenten hun eigen ervaringen naar voren brachten om zo ook een andere ervaring te laten horen. Ook in deze bijeenkomst hadden we verder geen vragen. Jammer en de volgende keer beter……….

Hans van Meteren