29-11-09

23 - 28 november 2009 - Bergen Belsen dag 1 - 1


Vandaag 23 november '09, vertrek ik in alle vroegte uit mijn huis en laat mijn meiden slapende achter, terwijl ik op mijn fiets in de regen richting centraal station fiets.
Een veel te zware rugzak doet me bijna van mijn fiets donderen, maar ik kan mij gelukkig net staande houden. Vandaag gaat het gebeuren, we gaan met ze allen een week naar Duitsland, om daar een bezoek te brengen aan de kampen Bergen - Belsen en Buchenwald. In de aanloop naar deze week hebben we als groep een hoop plekken in Nederland bezocht die allemaal gelinkt zijn met de verzamelplekken, doorgangskampen, krijgs/gevangene kampen, concentratie en vernietigingskampen. Nu gaan we dus naar "Belsen" zoals het vaak wordt afgekort. De plaats Bergen- Belsen bestaat namelijk niet en zul je dus niet in een atlas of op Google Earth vinden. De naam van dit kamp is namelijk een samenvoeging van twee plaatsen. Het voormalige concentratiekamp en nu Gedenkstätte, ligt namelijk naast het dorpje Belsen en vlak bij de plaats Bergen.

Op het centraal station ontmoet ik Martijn en samen vertrekken wij op het onchristelijke tijdstip van 06.07 richting Utrecht. Op de HU aangekomen staat er al een grote groep op ons te wachten en een mooie glimmende bus van tien weken oud. Nadat er nog een aantal mensen door familieleden worden gebracht, is het tijd om te vertrekken richting Duitsland. In de bus heerst een stemming van opgewondenheid en iedereen praat in eerste instantie heel druk en is er een soort stoelendans aan de gang. Als we een tijdje onderweg zijn en inmiddels de eerste pitsstop hebben gemaakt, wordt het allemaal een beetje rustiger en zie ik veel mensen met muziek op de oren en de eerste ogen al dicht vallen. Tegen tweeën arriveren we bij het hotel Tryp in het plaatsje Celle. Iedereen krijgt een kamer toegewezen en Richard en ik slapen op kamer 208. Na even wat spullen te hebben uitgepakt, gaan we op weg naar Gedenkstätte Bergen - Belsen. Daar aangekomen, worden we ontvangen door Martina Staats. Zij is een van de medewerkers die verbonden is aan het kamp en zich vooral bezig houdt met het onderzoek van de historische feiten van dit kamp en de mensen die hier werkte en gevangen zaten. Verder is ze bezig om het educatieve gedeelte van de grond te krijgen om zo in de toekomst beter beslagen ten ijs te komen als het gaat om het verzorgen van lessen op het kamp zelf. Na een introductie, vertelt Martina hoe het programma eruit gaat zien voor de komende dagen en wat we deze middag nog gaan doen.
Ze neemt ons vanuit het administratie/educatie gebouw mee naar een gebouw aan de overkant wat in 2007 is opgeleverd. Het gaat hier om het nieuwe "Dokumentationszentrum"wat er fantastisch minimalistisch uit ziet en in een soort postmoderne Bauhaus stijl is opgetrokken uit kaal beton en glas. Ik hou ontzettend van deze stijl van architectuur en het gebouw valt in deze omgeving mooi weg tussen de bomen. Door geen afleiding te hebben van een gebouw met "frutsels", komt de gedenkstelling beter tot zijn recht. Helaas heeft het gebouw ook een nadeel. Doordat het uit beton is opgetrokken, blijkt het gebouw rond te zingen en te galmen.
Hierdoor is het geven van rondleidingen nogal lastig, omdat de geluiden enorm versterkt worden door de harde wanden en men zich soms moeilijk verstaanbaar kan maken als er meerdere groepen in een ruimte rondlopen. Martina neemt ons vanaf de "Prolog" mee naar de Ausstellung der Kriegsgefangenenlager 40- 45, Ausstellung der Konzentrationslager, Steinemer weg, Ausstellung Displaced Persons Camp 45- 50, raum der namen en de Epilog. Ik neem foto's beluister het geen Martina vertelt, lees stukken tekst en bekijk beelden. Ik vind het een goede weergaven van wat zich hier heeft afgespeeld en ben onder de indruk van de displays die achter plexiglas in de vloer zijn verwerkt. Vooral de persoonlijk bezittingen maken op mij indruk.
We sluiten de rondleiding af in het administratie/ educatie gebouw.
Na een uitleg over de opdracht voor de komende dagen, gaan we terug naar het hotel. We slaan onderweg nog wat versnaperingen in voor de avond, voordat we aan de warme maaltijd gaan. 's Avonds wordt het heel gezellig en véél te laat, waardoor ik pas na tweeën in bed beland.

Hans van Meteren