10-09-09

Tweede Wereldoorlog educatie – excursie 8 september 2009 – Overloon deel 1

Mijn naam is Hans van Meteren en ik studeer aan de HU voor docent verpleegkunde.
Om in 2010 af te studeren moest ik nog een aanvullende Minor volgen. De keus is op Tweede Wereldoorlog educatie gevallen omdat ik altijd al een fascinatie voor deze periode heb gehad en omdat mijn familie veel heeft mee gemaakt in de oorlog.
Door de verhalen heb ik een nogal eenzijdig beeld gekregen over de oorlog en wil ik naast deze ervaringen ook een eigen mening vormen over deze oorlog. Verder kreeg ik mee dat deze minor veel excursies had. In de toekomst wil ik als docent ook graag regelmatig de deur uit met mijn leerlingen, omdat ik aanschouwelijk onderwijs en werkveld bezoek hoog in het vaandel heb staan. Misschien kan ik zo een beetje de kunst kan afkijken…………
Hier mijn impressie van de 1e inleidenden exursie naar t Liberty park in Overloon.

Vandaag voor het eerst als minorgroep met elkaar op pad geweest.
De afspraak was om 13.30 uur verzamelen bij het Liberty park in het plaatsje Overloon.
Na een versnapering op het terras, kregen we bij aanvang een rondleiding van een mevrouw, wiens naam mij even ontschoten is, maar die met veel beleving sprak over de slag bij Overloon. Nu zijn mij vele veldslagen bekend(Troje, Nieuwpoort, Waterloo, Verdun, Stalingrad, Arnhem), om er maar een paar te noemen, maar de slag bij Overloon heb ik nooit meegekregen op school. Toch zou naar mijn mening ook deze slag duidelijker kunnen worden beschreven in de educatie van de tweede wereld oorlog op scholen.
Net zoals de Grebbeberg, het bombardement op Rotterdam of de slag bij Arnhem.
Door de rondleiding en het verhaal van de gids besefte ik pas hoeveel strijd er zich hier moet hebben afgespeeld en hoeveel mensenlevens dat heeft gekost, (1878 aan geallieerde en zo’n 600 aan Duitse kant). Dat kun je jezelf nu niet meer voorstellen als je ziet hoe Overloon er nu uit ziet. Een dorp als zo vele in het Brabantse land, met een dorpsplein, een kerk, een café en een buurtsuper. Dat dit dorp vijfenzestig jaar geleden helemaal van de kaart is geveegd, is moeilijk te bevatten. Behalve over Overloon, ging de rondleiding verder over de opkomst van het nationaal socialisme, de joden vervolging en het dagelijks leven in Nederland tijdens de oorlog.

Na de gids te hebben bedankt voor de rondleiding, zijn we zelf nog gaan rondkijken in het museum. Het Libertypark is zo opgezet dat er verschillende aspecten van de oorlog te zien zijn, verdeeld over drie afdelingen.

Voor mijzelf heeft het kampgebouw de meeste indruk gemaakt. Met name de verhalen op de bordjes, geschreven door mensen die zelf de gruwelijkheden van de kampen hadden meegemaakt, hebben mij getroffen. Aangevuld met de persoonlijke spullen en attributen, zoals een stuk zeep met een registratie nummer er in gestanst, gevonden naast de aslaag van het crematorium in Auschwitz. Zeep die je kreeg uitgedeeld als je in de rij stond voor de “doucheruimte” en daarna natuurlijk nooit meer gebruikte omdat je niet ging douchen, maar werd vergast met Zyklon B.
Ik heb deze middag een klein beetje een indruk gekregen hoe het zal zijn in Bergen-Belsen en Buchenwald en hoeveel meer impact dat nog zal hebben.
In dit museum wordt je weer eens met je neus op de feiten gedrukt hoe verschrikkelijk oorlog is. Ik kan er nog steeds niet bij dat mensen tot deze gruwelijkheden in staat zijn, maar aan de andere kant realiseer mij ook dat geweld en martelen nog steeds doorgaat in de wereld, zowel in het dagelijks leven als in oorlogen die nu plaats vinden in Sudan / Darfur, Afghanistan en Irak. Ook door zogenaamde “good guys” als de Amerikanen, die martelpraktijken als “Waterboarding” , (vastgebonden verhoorde krijgt een natte doek over het gezicht gelegd waarover telkens water wordt uitgegoten, waardoor deze het gevoel krijgt te verdrinken.), tot voor kort nog gewoon in Guantánamo-bay uitvoerde en goed praten.

Al met al is er in al die jaren niet zoveel veranderd en ben ik wel eens bang voor mijn dochters en de wereld waar zij in terecht komen. Ook nu zijn er weer spanningen tussen bevolkingsgroepen en is er in Nederland een politiek leider met een vreemde maar charismatische haardracht die deze spanningen alleen maar wil vergroten.
Ik kan alleen maar hopen dat dit soort instituten als Libertypark, het Anne Frankhuis, comité 4 en 5 Mei en andere organisaties blijven bestaan en de jeugd op scholen bijbrengt waar onverdraagzaamheid, rassenhaat, discriminatie toe kan leiden en dat we de lessen uit het verleden blijven trekken.
Deze middag in Overloon was weer een Eye opener voor mij en heeft mij weer doen beseffen hoe belangrijk educatie blijft, want de mensen die het hebben meegemaakt zijn er binnenkort niet meer om het te vertellen.

Hans van Meteren