24-09-09

Tweede Wereldoorlog educatie - 22 september - "Film in de les"


Vandaag een les gekregen over hoe je als leraar film & video kunt gebruiken of integreren in een les over bv. de Tweede Wereld oorlog. Wim had een behoorlijk grote voorbereiding voor deze les achter de rug en dat was ook terug te zien in het aantal hand-outs die hij had gemaakt ter ondersteuning van zijn les. Het programma was er deze middag vooral op gericht om zoveel mogelijk voorbeelden van filmmateriaal te laten zien en om te beoordelen of het getoonde stuk film geschikt is en hoe deze didactisch goed te gebruiken is in je klas. In totaal hebben we naar vier documentaires gekeken, een fragment van een film en een totale film.
Wim had er voor gezorgd dat de voorbeelden zeer divers waren om zo ook wat discussie los te maken over wat nu wel en niet bruikbaar is in een les en wat het motief kan zijn om iets juist wel te laten zien, ondanks dat de beelden soms schokkend kunnen zijn. Het was weer even wennen om na de fieldtrips van de afgelopen weken, weer fysiek met je krent een aantal uren op een stoel te zitten, zeker als deze stoelen geen bioscoopstoelen zijn. Het kijken naar al het beeld materiaal was verder wel onderhoudend genoeg en ik heb er inhoudelijk ook nog wat van opgestoken.

De documentaire” een boek vol dromen”, vond ik aan de ene kant krachtig omdat het vooral steeds een schakel met deze tijd maakt, aan de andere kant had het ook veel momenten waarin het onderwerp een beetje wegzakte, of zoals Paul het omschreef teveel Zap momenten heeft voor bv. VMBO leerlingen, waardoor deze gaan keten in de klas.

“Het korte leven van Anne Frank” vond ik wat dat betreft een betere documentaire omdat deze heel duidelijk weergeeft wie Anne Frank was en hoe haar leven tot aan het eind eruit zag.
Als je de oorlog in je klas echter breed wil behandelen, is deze film weer minder geschikt omdat het maar een aspect van de oorlog laat zien.

De docu’s ,”aanslag op Hitler” en “het achterhuis – het verraad” kende ik al en zijn in mijn ogen goed te gebruiken voor een stukje verdieping in je les. Deze films halen een aspect eruit en gaan meer op de achtergronden en motieven van mensen in. Waarom is het zo gelopen en wat waren de omstandigheden in deze perioden van de oorlog.

“Saving private Ryan” was de volgende film en heeft voor mij maar een stukje toegevoegde waarde namelijk de eerste twintig minuten en de verschrikkingen die oorlog met zich meebrengt.
Oorlog is hel op aarde en daardoor vinden de veterane dit waarschijnlijk een goede reflectie van de werkelijkheid van die dag op Omaha beach. Verder is deze film over de top en qua verhaal puur fictie.
Zodra Hollywood met zijn vingers aan ethische zaken komt als oorlog en kwesties van leven en dood wordt het balanceren op het slappe koord van goede smaak. Als je deze film laat zien in je klas, moet je ervan bewust zijn dat je de leerlingen voorbereid op een behoorlijk bloedbad en motiveer heel goed met welk doel je deze film laat zien.

“Zwartboek” hebben we als film helemaal gezien en ik had van tevoren al een beetje een vooroordeel over deze film. Eerlijk gezegd dacht ik, o weer zo’n blote tieten film van Paul Verhoeven en verdomd mijn vooroordeel werd weer bevestigd. Ik heb Nederlandse films nog nooit kunnen betrappen op “functioneel bloot”en zo ook weer met deze film. Niet dat ik iets tegen bloot heb, in tegendeel, maar in een film over onderduiken en verzet hoeft het voor mij niet zo prominent aanwezig te zijn. Verder had ik in deze film veel last van het zgn. typecasting effect. Veel van de acteurs hebben we al in zoveel andere Nederlandse films en Tv series gezien, dat ik ze moeilijk los kon zien van deze achtergrond. Vooral Johnny de Mol vond ik moeilijk te pruimen.

Als film over de oorlog is het te gebruiken als je het wil hebben over de Jodenvervolging en het verzet. Let wel dat het een bioscoopfilm is met een commerciƫle insteek en dat er veel beelden zijn gebruikt die voor een bepaald effect moeten zorgen en de geloofwaardigheid niet altijd ten goede komt.
Deze middag heeft er toe bijgedragen dat ik voor mijzelf ook wat kritischer ben gaan kijken naar mijn eigen lesopzet en voorbereiding in de klas. Op mijn werk geef Ik regelmatig les over wondbehandeling en gebruik hierbij vaak beelden van operatie wonden of andere wonden bij.
Ik realiseer mij niet altijd even goed dat ik soms beelden laat zien die voor andere schokkend kunnen zijn. Ik ga er te vaak vanuit dat, omdat het verpleegkundige zijn, ze wel wat gewend zijn.
Ik ben daar nu toch iets anders naar gaan kijken en zal in vervolg de leerlingen eerst voorbereiden op de beelden die ze gaan zien en uitleggen wat en waarom ze dit gaan zien.
“Weer een dag les en weer wat wijzer geworden”.

Hans van Meteren