29-01-09

27 januari 2009 – Presentaties deel 2

Net als vorige week zijn de presentaties weer van een goed niveau. Iedereen laat zien wat hij of zij tijdens deze minor geleerd heeft.
Wat heeft nu indruk gemaakt? Net als vorige week denkt iedereen dat er niets nieuws te vertellen is. Alle anderen hebben alles al verteld of laten zien. Toch weet iedereen er een persoonlijke draai aan te geven. Iedereen beleeft de minor anders, ondanks het zelfde programma gevolgd te hebben.

Wat weten wij nu van de Tweede Wereldoorlog? Tijdens de instaptoets denken wij goed gescoord te hebben. Een enkeling die vanaf zijn of haar jeugd al door het thema wordt aangetrokken is vol overtuiging voldoende basiskennis te bezitten. Is dat zo?
Waarom volgen wij deze minor? Interesse van huis uit. Meer willen weten van de verhalen die je van familie gehoord hebt. De verbondenheid met Vught en Westerbork. Een geschiedenis docent die levensecht kan vertellen en je met een ‘virus’ besmet.

In Overloon ontstaan de eerste scheurtjes in de aanwezige kennis. Hier worden wij voor het eerst geconfronteerd met de gruwelijkheden. In de aparte expositieruimte zien wij de gevolgen van de Holocaust. Het maakt op ons een diepe indruk. In Amersfoort ontstaat nog meer inleving van de gebeurtenissen die plaatsgevonden hebben. Waar komt die haat tegen de joden nu vandaan? Waarom kunnen wij niet gewoon in harmonie met elkaar samenleven? Tijdens de vertoning van de mislukte aanslag op Hitler legt Wim een dilemma aan ons voor. Hebben wij het recht om iemand te vermoorden? Ja, mag je iemand als Hitler vermoorden? Is dat moreel? In de net uitgebrachte film Valkyrie (of in mooi Duits Walküre) is Von Stauffenberg een held. Was hij dat? Waarom was hij tegen Hitler? Waarom ondernam hij deze actie en waarom niet eerder? In een film kan je het mooi brengen, maar blijft kritisch op wat je zien. Omstanders en medestanders. Helpers zijn niet vanzelfsprekend, het hangt af van de te maken keuze. Het tragische en vastberaden verhaal over de uitvinder van het gifgas. De verhalen van de ooggetuigen blijven ons bij. Vooral de link tussen de film Shooting Dogs en het verhaal van Anne Mulder over Srebrenica. Hier blijft voor ons een niet te beantwoorden vraag staan: waarom deden de VN-soldaten niets? Gebonden aan de hogere macht van …….
De presentatie van de man (Christopher Busch) waar je een kwartje in gooit en daarvoor een monoloog van bijna zeven uur over de ‘Duivelse transitie van het menselijke brein’ voor terug krijgt is ons bij gebleven. Trek een uniform aan en je kunt mensen de gekste dingen laten doen.
Bij bezoeken aan de herinneringscentra kwam duidelijk naar voren dat het beleven van de geschiedenis valt en staat bij een goede gids. Gidsen die ons geraakt hebben zijn ons bijgebleven. Emotie educatie is een goede zaak, maar te betrokken kan de zaak ook schaden. Dan neigt het snel naar het opdringen van een eigen mening.

Wat voor producten hebben wij vandaag gezien. Frederique begon met een eigen gemaakte film over onze reis naar Buchenwald. Knippen en plakken van beelden die zij met haar mobile telefoon gemaakt heeft en daaronder passende muziek. Voor mij verwoordde de schokkerige beelden en de muziek een perfecte sfeer van ons bezoek aan Buchenwald. Het was net alsof ik een film uit die tijd zag. Een beeldverhaal zonder woorden, beeld en muziek spreken voor zich. Wat mij betreft een bruikbaar filmpje om aan een klas te laten zien. Wim is bezig om een werkstuk te maken over het onderwijs tijdens de Tweede Wereldoorlog. Wat vertelde de onderwijzers aan leerlingen? Daniëlle en Patsy presenteren ieder hun leerdoelen en hoe zij deze bereikt hebben. Vanja en Mark vergelijken aan de hand van verschillende criteria de bezochte herinneringscentra met elkaar. Wat mij betreft is een opvallend onderwerp: Is een centrum goed bereikbaar? Een totaal andere invalshoek.
Prescilla geeft aan de hand van acht punten haar belevenissen en ervaringen tijdens deze minor weer. Een procesbeschrijving van basiskennis naar het huidige kennisniveau en tussentijdse evaluatie. Verwerken van gevoelens, de bewustwording van het verleden naar het heden en de toekomst. Remco gaat in op zijn opdracht over cyberhate. Hij komt tot de ontdekking dat 21 maart een rol speelt. 1960 Een bloedbad in Zuid-Afrika, 2008 uitgeroepen tot de Dag ter bestrijding van Racisme en Discriminatie, 2002 oprichting LPF. Volgens Remco kan je beter in de klas over de cybersites vertellen dan dat je leerlingen zelf laat zoeken. Sites als Blood and Honor over antisemitisme, Holocaustontkenning, (neo)-nazisme, fascisme en racisme. Er zijn altijd twee kanten aan een verhaal: “Zwart-wit kijken is een handicap in een kleurrijke wereld”. Wat hem ook op viel was dat onze geschiedenisboeken vooral vanuit èèn perspectief kijken.
Tommy diept een van zijn passies verder uit, te weten cabaret. Vooral gericht op HUMOR dat dicht tegen leed aan ligt. Onder andere Theo Maassen maakt harde grappen over Hitler. Tommy komt tot de conclusie dat het gemakkelijk is om over de Tweede Wereldoorlog grappen te maken. Grappen maken mag, maar je moet ze wel uitdenken. Om te zien hoe ver je kunt gaan door het publiek heil Hitler te laten roepen! Welk doel heb je als cabaretier hier mee? Zelfbevrediging of mensen door een harde grap te maken op iets te wijzen? Zoë heeft een letterlijk een eigen verhaal geschreven. Een terugblik op de afgelopen periode. Het verhaal van tante Beppie, een joodse vrouw en met een christen getrouwd de oorlog overleefd heeft. Alleen is overgebleven zonder enig familielid. De emotie die opkomt bij het aanschouwen van de massagraven in Bergen-Belsen. Zij ziet het voor zich en zal net als die apenkop niet meer van haar netvlies verdwijnen. Wereldwijzer geworden door de minor. Niet alleen haar eigen wereld maar ook haar kenniswereld. Wesley vertelt op geheel eigen wijze hoe de website in elkaar zit. Kort en krachtig en te zien op http://www.wesleyvanvliet.info/wo2/
Jeffrey doorloopt de minor en vergelijkt de Hollandsche Schouwburg in Amsterdam met Tivoli in Utrecht. Allebei theaters en een rol in de Tweede Wereldoorlog. Verzamelplaats van joden de ander een ondervragingscentrum van de Duitsers. Oudegracht 245 had ook een soort Hollandsche Schouwburg kunnen zijn. Sander bekijkt de minor vanuit een aantal voor hem belangrijke excursies, momenten en gedenkstenen. Bergen-Belsen speelt een belangrijke rol. Staand bij het eerste massagraf dringt het onderwerp diep tot hem door. Even later als wij de ‘grafsteen’ van Anne Frank staan hoort hij het nieuws dat zijn opa overleden is. Om stil van te worden, de stilte van de dood. Gedenkstenen geven gevoelens goed weer vooral als je de diepere betekenis van de maker weet. Het monument met de treinrails in Westerbork is meer dan staal, hout en stenen. De verwarmde steen van 37 graden in Buchenwald is wat mensen bindt. De symboliek die er in en achter zit maakt het nog mooier. In het dagelijks leven te gebruiken. Emotieonderwijs, educatie in ‘gruwel’.

Wat heeft onze docent Wim Borghuis zo aan het eind van deze minor nog aan ons te vertellen?
Onze presentaties zijn van een goed niveau. Ieder presenteert op zijn of haar eigen manier en met een eigenkijk op wat hij of zij beleefd heeft. Inhoudelijk goed en knap in elkaar gezet en met emotie. Niemand is afgevallen of heeft aangegeven een verkeerde minor gekozen te hebben. Iedereen heeft dus een goede keuze gemaakt. Het groepsproces was ook zeer belangrijk. De inbreng uit verschillende vakstudies en leeftijd sloten goed bij elkaar aan en bepaalde de uitstekende sfeer. Voor Wim een bevestiging dat zijn concept werkt en volgend jaar met wat aanpassingen weer wordt aangeboden. Weet je iemand die volgend jaar een minor gaat volgen? Zegt het voort! Mocht er iemand de behoefte hebben om nog eens les te volgen of excursie mee te gaan! Dat kan, aanmelden mag altijd. Zoals altijd is de tijd omgevlogen. Het proces verliep goed en de groep van zeer leuk. Iedereen bedankt voor de deelname, inbreng en de positieve energie.

Deze keer sluit ik af met wat Tommy vertelde over wat hij nu van deze minor geleerd heeft in tegenstelling tot een medestudent aan de Pabo die de minor spelbegeleiding volgde.
Tommy vroeg hem: Waarom heb jij nu voor deze minor gekozen? Omdat ik dan sneller een baan krijg dan iemand zoals jij. Ik mag nu ‘gymles’ geven en jij niet.
Op de vraag wat hij nu geleerd had antwoordde hij: koprollen maken, ringen zwaaien, bokspringen, hinkelen, balspellen en zo voort en zo voort.
Tommy zij toen: Weet je wat ik geleerd heb? Dat WE een groep is en dat je met mensen die je niet kent een bijzondere band kunt opbouwen. IK kan leerlingen de Tweede Wereldoorlog uitleggen, maar niet laten begrijpen. En dat kan jij NIET.
Als ik hoor wat mijn kinderen tijdens de ‘gymles’ doen, heeft het papiertje spelbegeleiding voor mij als ouder geen toegevoegde waarde. Volgens mij is het betekenisvol omgaan met leerlingen en over onderwerpen als de Tweede Wereldoorlog serieus kunnen nadenken en vertellen van grotere waarde dan de minor spelbegeleiding. Maar ja, zie dat schooldirecties in het basisonderwijs en docenten van de Pabo-opleiding maar eens wijs te maken.

Walter