28-11-08

Een duivels transitie – 25 november 2008

Je zult het altijd zien, heb je eindelijk een keer heel veel zin in een college… kom je te laat! Gelukkig was het nog maar net begonnen, dus ik heb niet zoveel gemist. Het was een heel lange middag, met heel veel zeer interessante en confronterende informatie! Ik moet eerlijk toegeven dat ik het heel lastig vind om er een samenvatting van te maken, maar ik zal een poging doen.

Als we denken aan de ‘gewillige beulen’ van Hitler denken we aan hen als zijnde de verpersoonlijking van het kwaad. We demoniseren de mensen die een actieve rol speelden bij het mishandelen en vermoorden van 11 miljoen mensen.

Maar hoe zijn deze mensen tot hun daden gekomen? Waren het psychopaten? Dat blijkt niet het geval te zijn. De meesten van hen zijn na de oorlog volledig geestelijk gezond verklaard. Dat geeft te denken. Wij zijn (voor zover we dat weten) ook geestelijk gezond. Zijn wij dan ook tot zoiets gruwelijks in staat? Het geeft me een ongemakkelijk gevoel. Het was prettiger om deze mensen op een veilige afstand te plaatsen: ZE ZIJN DOOR EN DOOR SLECHT!!!

We gaan in op het grijze gebied tussen goed en slecht en het proces waardoor je van wit naar zwart gaat. Dit geeft veel inzichten in ons eigen gedrag. In mijn vorige verhaal had ik het over de mensen die erbij stonden en er naar keken. Ik veroordeelde ze in mijn boosheid. Maar zelf ben ik ook een omstander. Zelf loop ik ook door bij de eerste, de beste stinkende zwerver en ook ik praat de grote groep na.

Ik heb deze middag heel veel geleerd over het gedrag van de bewakers, kampcommandanten en andere belangrijke figuren die verantwoordelijk waren voor de gruwelijkheden. Ze zijn beïnvleod door allerlei externe omstandigheden. Dit geeft wel meer inzicht, maar ik heb nog steeds erg veel moeite om er begrip voor op te brengen. Want hoe kan je nou iemand zo ontzettend haten dat je een bevallende vrouw haar benen dichtbindt? Ik kan me niet voorstellen wat dit voor hel geweest moet zijn. Ergens wil ik ze niet begrijpen, want ik wil niet weten dat ik misschien ook in staat ben zoiets te doen… Terwijl ik dit schrijf lopen de rillingen over mijn lijf…

Voor wie geïnteresseerd is, er is een heel goede film over die grijze zone tussen goed en kwaad. De onmogelijke keuzes die mensen moesten maken om te overleven. Deze film heet “The Grey Zone”.

Marian