24-09-08

23 september 2008 - excursie voormalig kamp Amersfoort

Dankzij een aardige buschauffeur kwamen we met een groepje op tijd bij voormalig Kamp Amersfoort aan. Hier werden we gastvrij ontvangen met koffie en thee. We kregen een rondleiding van Cees Biezeveld, voormalig directeur van Stichting Nationaal Monument Kamp Amersfoort. Na een korte inleiding kregen we de gelegenheid om vragen te stellen over het kamp. Daarna gingen we rondom de maquette van het kamp staan en kregen we een zeer uitgebreid verhaal te horen over het ontstaan van het kamp, hoe het zat met de verschillende soorten kampen en waarom een SD-kamp als kamp Amersfoort zo ontzettend gruwelijk was. De SD was erger dan de SS, omdat er geen duidelijke structuur aanwezig was en er dus ook geen duidelijke controle van de werkzaamheden was. Waar bij de SS nog mensen ontslagen of gestraft werden wegens wangedrag, was daar bij de SD geen sprake van. De leiding in kamp Amersfoort was zo haatdragend naar de gevangenen toe dat ze deze op velerlei wijze afschuwelijk mishandeld hebben.
Buiten kreeg het verhaal een vervolg bij het bunker-monument ; een paar afgebroken muren met op de grond een patroon van een gang met daarnaast allemaal kleine vakken. Dit waren de strafkamers. In totaal waren er 22 en men kon daar eigenlijk nauwelijks alleen in verblijven, laat staan met zo’n 4 personen. Dit was echter eerder regel dan uitzondering en de meeste gevangenen hebben het hier ongelooflijk slecht gehad. Hier werden ook vrouwen gevangen gehouden en mannen die wachtten op hun doodsvonnis.
Ook hier moesten we weer een lange tijd staan en menigeen stond wat heen en weer te wiebelen. Tot Cees het verhaal vertelde van de Rozentuin. Iedereen werd hier heel stil van en opeens voelde je geen vermoeide benen meer. Want wat is anderhalf uur staan, afgewisseld met een wandelingetje nou, vergeleken met 12 uur of meer doodstil te moeten staan zonder eten, drinken of mogelijkheid om je behoefte op een menswaardige manier te doen?
We kregen de appèlklok te zien en daar werd ook verteld hoe dit in zijn werk ging. Men wilde zo min mogelijk vooraan, achteraan of aan de zijkanten van de groep staan. Hier werd je het vaakst gemarteld door de bewakers.
Het kantoor van kampcommandant Berg was een indrukwekkende gedenkplaats, met de muurtekeningen en het prikkeldraad rondom. Hier hoorden we een verhaal waardoor je meer inzicht kreeg in de gruwelijkheden van het kamp. Ook werd er verteld over de dappere Rode Kruis medewerkster Loes van Overeem. Zij heeft veel betekent voor de gevangenen en voor een vredige overname van het kamp, vlak voor de bevrijding.
Uiteindelijk kregen we nog de gelegenheid om naar het monument van de Stenen Man te gaan, waarbij we over een pad liepen wat vroeger de schietbaan was.
Als afsluiting nog een lekker bakje koffie en napraten over wat we hebben gezien. Tussendoor heb ik mijn ouders gebeld, want er gingen bij mij een aantal lichtjes branden. Het blijkt dat mijn opa en mijn buurman allebei in dit kamp hebben gezeten. Allebei hebben zij dit overleefd en ze hebben er nooit over gepraat……..
Marian